بررسی تأثیر مضامین قرآنی در دیوان شعر ابراهیم گلشنی بردعی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد واحد دهاقان
2 استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان
doi
چکیده
ابراهیم گلشنی بردعی یکی از عارفان بزرگ طریقۀ خلوتیه و از سنّیهای متعصب بود که شخصیت ادبی و عرفانی وی در نزد اهل تحقیق و ادب چندان شناخته نیست. گلشنی در عرفان صاحب طریقت خاص بود و مریدان زیادی داشت چنانکه طریقۀ گلشنی در سرزمینهای عثمانی و مصر، منسوب به اوست. گلشنی بردعی یکی از خیل شاعرانی است که می توان در شعر وی تأثیر بسیار بالای قرآن را مشاهده کرد. آشنایی عمیق و گسترۀ وی با آموزههای قرآنی باعث شده است که کلام وی به صورتهای مختلف دربرگیرندۀ مضامین قرآنی باشد. این پژوهش که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است، هدف آن بررسی تأثیر قرآن در نسخۀ خطی دیوان وی است که در کتابخانۀ فاتح استانبول به شمارۀ 3866 نگهداری میشود. مهمترین محورهای این پژوهش، بررسی آرایههایی چون تضمین، تلمیح و اقتباسات قرآنی است که دو شیوۀ تأثیر واژگانی و گزارهای را در بر میگیرد. نتایج این بررسی نشان میدهد که گلشنی در مبحث تلمیح و اقتباس بیشترین تأثیر از قرآن پذیرفته است و بیشترین تلمیحات وی مربوط به داستانهای پیامبران است.