مطالعهی حوزهی معنایی «صَدَّ» و معناشناسی درزمانی و همزمانی «صدید» در قرآن کریم
نویسندگان
1 عضو هیات علمی
2 دانشجوی مقطع دکتری زبان و ادبیات عربی
doi
چکیده
یکی از مقولههای کلیدی در دانش معنیشناسی جهت تعیین معنای دقیق واژگان، مطالعهی حوزههای معنایی است. از این روش میتوان برای فهم بهتر قرآن کریم بهره برد. این پژوهش با روش تحلیلی و توصیفی واژگان همنشین «صَدّ» و با هدف تبیین حوزهی معنایی «صَدَّ» و معناشناسی درزمانی و همزمانی واژهی «صدید» در قرآن کریم انجام شده و در پی پاسخ به این سؤالات است: 1- واژهی «صدّ» با کدام حوزههای معنایی ارتباط دارد؟ 2-کدام یک از واژگان مجاور«صد» در تعیین حوزهی معنایی آن نقش برجستهتری ایفا مینماید؟ 3-کدام واژگان همنشین در تبیین معنای «صدید» نقش قابل ملاحظهای دارند؟ با تحلیل واژگان همنشین مشخص شد که واژهی «صَدَّ» به حوزهی معنایی کفر، ظلم، نفاق، فسق و ضلالت تعلق و با آنها تعامل و رابطه ی معنایی دارد.کافران، منافقان و ظالمان به عنوان همنشینهای فاعلی، نقشی تعیین کننده در تبیین حوزهی معنایی «صَدَّ» ایفا میکنند.کفر از میان این واژگان به عنوان همنشین تقدمی، نقش چشمگیرتری دارد. این پژوهش علاوه بر تعیین حوزهی معنایی «صدَّ» به معناشناسی درزمانی و همزمانی واژهی «صدید» مشتق از مادهی«صَدَّ» در قرآن کریم نیز پرداخته است. بررسی واژگان همنشین و جانشین صدید نشان داد که کلمهی «صدید» در سطح روابط همنشینی با کلمات خَابَ، جبّار، عنید، یُسقَی، ماء، یَتَجَرَّعُ و یأتی و در سطح روابط جانشینی با واژگان حمیم و غسّاق ارتباط معنایی دارد. با تحلیل همنشینها و جانشینهای «صدید» نیز مشخص شد که صدید ارتباط عمیقی با حوزههای معنایی کفر، عذاب و جهنم دارد.