فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

DOR: 98.1000/1735-0883.1397.26.291.73.3.1578.1610 همزیستی اکتومیکوریزی نقش کلیدی در استقرار و عملکرد درختان در بوم‌سازگان‌های جنگلی ایفا می‌کند. با وجود اهمیت فراوان قارچ­ های اکتومیکوریز در سلامت درختان میزبان، اطلاعات کمی در مورد نحوه پراکنش و فراوانی این قارچ‌­های همزیست در جنگل‌های ایران موجود است. این در حالی است که شناسایی این قارچ‌­ها، گام نخست مطالعات مرتبط با این همزیستی محسوب می‌شود و برای بهره‌برداری از حداکثر پتانسیل آن در مدیریت جنگل، امری ضروری است. در این پژوهش، شناسایی قارچ‌های اکتومیکوریز همراه با درختان بلندمازو (Quercus castaneifolia C. A. Mey)، اوری (Q. macranthera Fisch. & C. A. Mey. ex Hohen) و بلوط سفید (Q. petraea L) در شش رویشگاه از جنگل‌های هیرکانی انجام شد. ابتدا نوک‌ریشه‌های اکتومیکوریزایی پایه‌هایی از هر گونه جمع‌آوری شد. شناسایی مولکولی قارچ همزیست آن‌ها از طریق تکثیر نواحی ITS گونه‌های قارچی و تعیین توالی این نواحی و تجزیه و تحلیل‌های فیلوژنتیکی آن‌ها با توالی‌های موجود در پایگاه داده‌ها توسط روش بیزین (Bayesian) انجام شد. دویست و هفت سیستم ریشه‌­ای از رویشگاه­‌های مورد مطالعه جمع‌­آوری شد و 49 تاکسون از قارچ‌­های اکتومیکوریز بر اساس الگوریتم بلاست (Blast) در میان آن‌ها شناسایی شد. در مجموع، این قارچ‌­ها به 13 جنس مختلف شامل Amanita، Boletus،Cortinarius، Hebeloma، Hydnum، Hygrophorus، Inocybe، Laccaria، Lactarius، Lycoperdon، Russula، Scleroderma و Tricholoma تعلق داشتند و گونه‌هایی از Lactarius، Russula و Inocybe غالب‌­ترین و متنوع‌­ترین گروه‌های یافت‌شده بودند. همچنین، براساس تجزیه و تحلیل‌های فیلوژنتیکی، شناسایی 17 تاکسون در سطح گونه و 32 تاکسون در سطح جنس تأیید شد. نتایج این پژوهش نشان داد که جمعیت متنوعی از قارچ­‌های اکتومیکوریز در جنگل­‌های هیرکانی همراه با درختان بلوط وجود دارد.