فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

DOR: 98.1000/1735-0883.1397.26.319.73.3.1578.1610   امروزه استفاده تلفیقی از تثبیت‏‌کننده ‏های زیستی خاک مانند انواع خاکسترها و نانوذرات برای تسریع و تقویت فرآیند تثبیت بستر خاکی تورم‌پذیر راه‌‏ها بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. خاک رس تورم‌‏پذیر مورد استفاده در این پژوهش از مسیر عبور جاده‌های پیشنهادی سری دو طرح جنگل‏‌داری‏ دکتر بهرام‌نیا واقع در استان گلستان تهیه شد. برای آماده‏‌سازی تیمارهای تثبیت خاک، ابتدا درصدهای وزنی اختلاط 0/5 نانورس مونت‏‌مریلونیت و دو خاکستر ساقه نی (Phragmites australis (Cav.) Trin. ex Steud)، یک نانورس و چهار خاکستر، 1/5 نانورس و شش خاکستر و دو نانورس و هشت خاکستر به خاک اضافه شد و به ‏مدت پنج دقیقه ‏هم ‏زده شد تا مخلوط همگن و عاری از کلوخه به‌دست آید. پس از عمل‌آوری و گذشت هفت، 14 و 28 روز از زمان تثبیت، آزمایش‏‌های حدود آتربرگ، تراکم استاندارد، مقاومت تک‏‌محوری و ظرفیت بارگذاری کالیفرنیا (CBR) در چهار تکرار در مورد مخلوط‏‌های خاک و نمونه شاهد انجام شد. نتایج نشان داد که افزودن ترکیبات مختلف خاکستر نی و نانورس به خاک سبب کاهش حد روانی، افزایش حد خمیری و کاهش شاخص خمیری خاک شد. همچنین، با افزایش درصد وزنی مواد افزودنی مذکور، رطوبت بهینه افزایش یافت و حداکثر تراکم خشک خاک کم شد. مقاومت فشاری نامحدود و CBR خاک تا تیمار شش درصد خاکستر و 1/5 درصد نانورس به‌طور قابل ملاحظه‌ای افزایش یافت، اما افزودن مقادیر بیشتر خاکستر و نانورس، تغییرات محسوسی در مقاومت خاک ایجاد نکرد. در این پژوهش، افزایش زمان عمل‏‌آوری سبب کاهش شاخص خمیری، افزایش حداکثر تراکم خشک و مقاومت خاک شد. به این‏ ترتیب، تیمار شش درصد خاکستر و 1/5 درصد نانورس با زمان عمل‌‏آوری 28 روز برای تثبیت خاک رس منطقه مورد مطالعه پیشنهاد می‏‌شود.