فراتحلیل مقایسه‌ای فرصت‌های آربیتراژ مدل‌های قیمت‌گذاری اختیار معاملات: شواهدی از مدل‌های بلک-شولز؛ هستون و دوجمله‌ای

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان، اصفهان، ایران.

2 دانشجوی دکتری مهندسی مالی، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دهاقان، اصفهان، ایران.

3 دانشیار مدیریت مالی، گروه مدیریت، دانشکدۀ مهندسی صنایع و مدیریت، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.

doi
10.22108/far.2025.146118.2145
چکیده

هدف از این پژوهش بررسی تجربی آربیتراژ مبتنی بر مدل­های قیمت­گذاری اختیار معاملات است. در این پژوهش، از سه روش قیمت‌گذاری شامل بلک-شولز، هستون و دوجمله‌ای استفاده ‌شده است. این پژوهش، از نظر ماهیت، تحلیلی کاربردی با روش فراتحلیل است. با بررسی 206 مقالۀ منتشرشده و غربال‌کردن مقاله‌ها از نظر تناسب عنوان، چکیده و محتوا با موضوع مورد بررسی، 65 ﻣﻄﺎﻟﻌۀ داﺧلی و خارجی در بین سال‌های 2000-2024 انتخاب شدند. بر اساس نتایج حاصل در سطح مطالعات انجام‌‌شده دربارۀ قیمت­گذاری اختیار خرید، به‌ترتیب بیشترین اندازۀ اثر معنا‌دار در رابطه با خطای قیمت­گذاری مربوط به مدل دوجمله­ای، هستون و بلک-شولز است. همچنین، در رابطه با قیمت‌گذاری اختیار فروش، مقایسۀ نتایج نشان می­دهد به‌ترتیب مدل­های دوجمله‌ای، بلک-شولز و هستون از بیشترین اندازۀ اثر و کارایی کم در زمینۀ قیمت­گذاری برخوردار بوده­اند. مقایسۀ تطبیقی نتایج نشان داد اندازۀ اثر مربوط به خطای قیمت­گذاری اختیار خرید و فروش مدل بلک-شولز در سطح مطالعات آسیایی بیشتر از مطالعات آمریکایی است؛ به عبارتی، مدل بلک-شولز از کارایی بیشتری در قیمت­گذاری اختیارهای بازار آمریکا نسبت به آسیا برخوردار بوده است. همچنین، مدل هستون از کارایی بیشتری در قیمت­گذاری اختیارهای بازار آسیا نسبت به آمریکا برخوردار بوده است. در نهایت، نتایج مربوط به کارایی مدل قیمت­گذاری دوجمله‌ای در سطح مطالعات آمریکایی و در سطح مطالعات آسیایی دارای کارایی نسبی در قیمت­گذاری متناسب با بازار نبوده است.