واکاویِ پیوند استعاره و فرهنگ در دیباچۀ «رسالة الغفران» بر مبنای نظریۀ استعارهْ بنیادِ شناختی-فرهنگیِ کُوِچْسِس
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه کوثر بجنورد
doi
چکیده
در این جستار هدف آن بوده که نشان داده شود دو تعبیر استعاریِ کلیدی در دیباچۀ رسالة الغفران برآمده از بافت فرهنگیِ ذهن أبوالعلاء است. نگارنده برای رسیدن به این هدف پس از بیرون آوردن استعارههای زبانیِ «دل درخت حَماطَه است» و «دل مار است» و بررسی استعارههای مفهومیِ هر کدام، به کاوش در زیرساختهای فرهنگی هر یک پرداخته تا از رهگذر تحلیل شالودههای فرهنگی، گوشهای از بافت فرهنگی ذهن معری و نگرش او را آشکار سازد و نشان دهد که رشتههای پیوند میان این تعابیر استعاری و فرهنگ چنان در هم تنیده است که فهم درست و کامل آنها بدون آشنایی با زیرساختهای فرهنگیشان میسر نیست. از جمله نتایج این پژوهش آن بوده که ذهن معری در پردازش استعارههای پیشگفته از روایت توراتیِ داستان هبوط آدم، آموزههای اسلامی در این باره که خود انباشته از تعالیم یهودی است و نیز باورهای عامیانۀ مرتبط با پیوند میان مار و درخت حَماطَه و پیوند میان مار و زن تأثیر پذیرفته است.