مقایسه مراحل تحولی توده راش- ممرز با استفاده از شاخص‌های غیرمکانی ساختار توده

نویسندگان

1 دانشیار، گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2018.116745
چکیده

تحول ساختار توده‌های جنگلی در طی زمان رخ می‌دهد. بررسی تحول ساختار توده بر اساس مراحل تحولی انجام می‌شود که عبارتند از جوانی، اوج و تخریب. هدف از این پژوهش، ارزیابی قابلیت شاخص‌های غیرمکانی ساختار برای تفکیک مراحل تحولی توده راش- ممرز در سری یک طرح جنگل‌داری حاجی‌کلا- تیرانکلی ساری بود. سه قطعه‌نمونه یک هکتاری به روش انتخابی در سه مرحله‌ تحولی و در مجموع نه قطعه‌نمونه انتخاب شدند. در تمام قطعه‌نمونه‌ها با استفاده از آماربرداری صددرصد، مشخصات نوع گونه، قطر برابر سینه و ارتفاع کل  درختان با قطر برابر سینه مساوی و بیشتر از 7 /5سانتی‌متر اندازه‌گیری و ثبت ‌شد. بر اساس نتایج به‌دست آمده ازتجزیه واریانس، شاخص‌های رویه زمینی، حجم سرپای توده، تراکم، تراکم درختان قطورتر از 72 /5سانتی‌متر، انحراف معیار قطر و ارتفاع درختان توده، قطر و ارتفاع درختان آشکوب بالا، شاخص سطح برگ، شدت نور نسبی، نسبت رویه زمینی درختان خیلی قطور به قطور و شاخص تغییریافته Frelich-Lorimer ، در بین مراحل تحولی اختلاف معنی‌داری داشتند. شاخص‌های قطر برابر سینه، تراکم درختان قطورتر از 100 سانتی‌متر، قطر خشک‌دار، تعداد خشک‌دار، ضریب جینی، دولیوکورت، پیچیدگی ساختاری، غنای گونه‌های آشکوب بالا و  کاکس، مراحل تحولی را از یکدیگر تفکیک نکردند. با استفاده از مثلث ساختار و شاخص Frelich-Lorimer به‌خوبی مرحله تحولی توده تعیین شد.