کاربرد قدرت نرم از ناحیه استکبار؛ رویکردی قرآنی
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه فقه دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد دانشگاه امام صادق علیه السلام
2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه امام صادق علیه السلام
doi
10.30497/pk.2012.866چکیده
اگرچه قدرت، مسئلة محوری سیاست است، اما وجوه مختلف برآمده از قدرت، حکایت از ماهیت و کارویژههای خاص آن دارد. «قدرت نرم» که بر وجهه «جذابیت» تأکید دارد، در واقع، تلاشی است که بازیگر از طریق به کارگیری آن درصدد «همانندسازی» جامعة رقیب و پیشبرد اهداف است. خطمشی قرآن کریم بیانگر حضور فعال دو جریان الهی و استکباری است. جریانهایی که با ماهیت متفاوت و غایت خاص، در مقابل هم صفآرایی میکنند و همواره خداوند متعال در آیات متعددی به این امر اذعان کرده است. جریان استکباری به سردمداری ابلیس و اطرافیانش در برابر حق، تکبر ورزیده و درصدد است از هر طریق ممکن (سخت و نرم) مانع از پذیرش حق از ناحیه مردم شود. تقابل و رویارویی این دو جریان در قالب دو جنبة ایجابی و سلبی قابل پیگیری است. این نوشتار تقابل جریان استکباری با جریان الهی حاکم بر سیاست در قرآن را با اهتمام به کارکردهای ایجابی و سلبی قدرت نرم با استناد به آیات قرآن مورد کندوکاو قرار میدهد. در این راستا، استفاده از وجوه نرمافزارانه قدرت از ناحیه استکبار در دو سطح «ارکان» و «شیوهها و تدبیرها» در پاسخ به این سؤال که «چگونه جریان استکباری از طریق کاربرد قدرت نرم به پیشبرد اهداف خود در مقابل جریان الهی میپردازد؟» با به کارگیری روش «تحلیل محتوای کیفی» مورد تدقیق قرار گرفته است. جریان استکباری با به کارگیری ارکان «جامعیت»، «استمرار»، «سیاست گامبهگام» و «بهرهبرداری از نقاط ضعف» از طریق تدبیرهای سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و روانی میکوشد با شیوههایی همچون تهدید، تحقیر، تطمیع، تهمت زدن، شایعهپراکنی، سازشکاری، تحریک احساسات و در نهایت، جوسازی و انحراف افکار عمومی، مخاطبان پیام توحیدی را اغفال نماید و درمقابل جریان الهی صفآرایی کند.