تأثیر نانوپرایمینگ بذر با نانولوله کربن چندجداره بر مؤلفه‌های جوانه‌زنی بذر و رشد اولیه گیاهچه‌های بارانک لرستانی (Sorbus luristanica)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 دانشیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

4 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران

5 دانشیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2018.116749
چکیده

در رابطه با شکست خواب بذر بارانک لرستانی (Sorbus luristanica) به‌عنوان یک گونه اندمیک هیچ گونه اطلاعاتی وجود ندارد. در این پژوهش از پتانسیل قابل توجه نانولوله‌­های کربنی چندجداره به‌منظور رفع خواب و ارتقاء جوانه‌­زنی این گونه استفاده شد. پیش از لایه‌گذاری گرم (دو هفته) و سرد (سه تا چهار ماه)، به‌عنوان تیمار پیشنهادی در این جنس، بذرها به مدت 24 ساعت با غلظت­‌های صفر، 75، 150، 250، 350 و 500 میلی­‌گرم در لیتر پرایم شدند. نتایج نشان داد که بذرهای این گونه حداقل به سه ماه لایه‌گذاری در سرما احتیاج دارد. پس از سپری شدن این مدت، بذرها در داخل پتری­دیش کشت و به ژرمیناتور انتقال یافتند. شمارش روزانه جوانه‌­زنی در یک دوره 22 روزه انجام و در پایان، درصد، سرعت و میانگین زمان جوانه‌­زنی محاسبه شد. همچنین، به‌منظور درک بیشتر تأثیر این نانومواد، رشد متعاقب گیاهچه­‌های رشدیافته از این بذرها نیز مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که تیمار 350 میلی‌گرم در لیتر سبب ارتقاء تمام صفات جوانه‌­زنی در این گونه شد. مطالعات میکروسکوپیک حاکی از تحلیل دیواره آندوکارپ بذر به‌واسطه نانوپرایمینگ و افزایش نفوذ بیشتر رطوبت و اکسیژن به داخل بذر بود. افزایش رشد طولی و زی‌­توده ریشه بارزترین تأثیر نانوپرایمینگ بذر بود. به‌نظر می­رسد که تأمین رطوبت بیشتر به داخل گیاه یکی از سازکاروهای عملکردی این نانولوله کربن‌­های چند­جداره باشد.