ویژگی‌های رویشی گونه‌های چوبی آبیاری‌شده با پساب در شرایط اقلیمی خشک (مطالعه موردی: شهر یزد)

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

2 پژوهشگر، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

3 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2018.116752
چکیده

در این پژوهش، سازگاری و عملکرد رویشی گونه­‌های چوبی در شرایط آبیاری با پساب شهری (پساب تصفیه‌­خانه فاضلاب) شهر یزد ارزیابی شد. آزمایش در قالب طرح آماری بلوک‌­های کامل تصادفی در سه تکرار با کاشت گونه­‌های درختی Eleagnus angustifolia، Eucalyptusmicrotheca، E.camaldulensis، Tamarixaphylla، Meliaazedarach، Pinuseldarica، Morusalba، Cupressus sempervirens، Ailanthusaltissima، Populuseuphratica و P. euohratica × P. alba اجرا شد. نهال­‌های کاشته‌شده با پساب، آبیاری شدند. پس از استقرار اولیه نیز آبیاری با دور 20 تا 30 روز یک‌بار انجام شد. برای ارزیابی تأثیر استفاده از پساب بر استقرار و رشد کمی گونه‌­های کشت‌شده در پایان سال چهارم پس از کاشت، صفاتی مانند زنده‌مانی، ارتفاع، میانگین قطر تاج، حجم تاج، قطر یقه، قطر برابر سینه و ضریب قدکشیدگی اندازه‌گیری یا محاسبه شد. نتایج نشان داد که در بین گونه‌­های کشت‌شده، P.eldarica با صددرصد زنده­‌مانی، بیشترین استقرار را داشت. با این وجود، گونه مذکور از این نظر اختلاف معنی‌داری با E. microtheca، M.azedarach، E.camaldulensis و M. alba نشان نداد. در مقابل، برای همه شاخص‌­های رشد و عملکرد، مناسب‌­ترین وضعیت متعلق به T.aphylla بود. هرچند برای بسیاری از شاخص‌­ها با برخی از گونه‌­ها، اختلاف معنی‌­داری مشاهده نشد. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که با توجه به استقرار، رشد و ضریب قدکشیدگی مناسب در E.camaldulensis، E.angustifolia، M.azedarach، P.eldarica، P. euphratica و E. microtheca نسبت به گونه‌های مورد آزمایش دیگر، می‌­توان از این گونه‌­ها در شرایط اقلیمی خشک و به‌وسیله آبیاری با پساب شهری استفاده کرد.