کاربرد تحلیل عاملی و مدل تخمین تراکم کرنل در ارزیابی توسعه مکانی- فضایی مناطق روستایی شهرستان تنکابن
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا، دانشگاه زابل
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، مدرس دانشگاه پیام نور
3 مربی و عضو هیئت علمی دانشکاه پیام نور
doi
10.22111/gaij.2014.1481چکیده
در مطالعات جغرافیای روستایی، به دلیل تنوع پدیدههای مکانی و فضایی امکان مطالعه به صورت مجرد و منفرد مقدور نیست. لذا اولین گام طبقهبندی این پدیدهها در گروههای مشابه است، که در این خصوص تحلیل عاملی به عنوان ابزاری قدرتمند در مقابل این مشکل، راه حل تقلیل و تحلیل عوامل توسعه را به عهده دارد. در این مقاله از 38 شاخص جهت سطحبندی روستاهای شهرستان تنکابن استفاده گردید، که با استفاده از تحلیل عاملی به 4 عامل تقلیل یافت. امروزه استفاده از سامانههای اطلاعات جغرافیایی در تحلیل فضایی توسعه روستایی و به کارگیری مدلها و آزمونهای آماری گرافیک مبنا در جهت تهیه پایگاه داده مکانی، مرتب سازی، نمایش فضایی اطلاعات ،تلفیق اطلاعات و تحلیل فضایی آن متداول شدهاست. روش تحقیق در این پژوهش تحلیلی_ترکیبی بوده و تجزیه و تحلیل اطلاعات به صورت کمیو کیفی با بهرهگیری از روشهای آمار استنباطی و با استفاده از نرم افزارهای SPSSو ArcGIS10 انجام گرفتهاست. نتایج نشان میدهد عامل اقتصادی-کالبدی با مقدار ویژه 305/17 ، به تنهایی قادر است، 769/33 درصد از واریانس را محاسبه کند، و دارای بیشترین تأثیر در بین عوامل چهارگانه میباشد، به عنوان عامل اصلی در سطحبندی روستاها شناخته شدهاست. همچنین بهترین مدل جهت تخمین تراکم توسعه در منطقه، مدل کرنل بوده که با ضریب تعیین 71/0 بهترین مدل انتخاب گردید. با توجه به این مدل، تراکم توسعه در روستاهای شمال غربی شهرستان میباشد.