اثر شیوه‌های جمع‌آوری رواناب و ذخیره رطوبت بر رشد و زنده‌مانی نهال‌های پیر (Salvadora oleoides) در جنوب شرق جازموریان

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 کارشناس تولیدات گیاهی، اداره منابع طبیعی قصر قند، قصر قند، ایران

3 کارشناس ارشد مرتع‌داری، اداره منابع طبیعی ایرانشهر، ایرانشهر، ایران

4 کارشناس ارشد، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان (ایرانشهر)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایرانشهر، ایران

5 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان (ایرانشهر)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایرانشهر، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2018.116142
چکیده

پیر (Salvadora oleoides Decne) گونه‌ای بومی و چندمنظوره است که به ‌فرم درختچه تا درخت در جنوب ‌شرق ایران رویش دارد. این گونه از نظر تولید علوفه، حفاظت خاک و ارزش دارویی جایگاه ویژه‌ای در پروژه‌های جنگل‌کاری و درخت‌کاری در مناطق گرم و خشک دارد. هدف از پژوهش پیش‌رو بررسی اثر شیوه‌های جمع‌آوری رواناب و ذخیره رطوبت در خاک (بانکت هلالی، تشتک (شاهد)، ورقه‌های پلاستیکی، خار و خاشاک و کاه و کلش در کف گودال، پلیمرهای سوپرجاذب و ایجاد سایبان) بر استقرار، زنده‌مانی و رشد این گونه در جنوب‌ شرق جازموریان بود. فاکتورهای مورد بررسی در این آزمایش شامل درصد زنده‌مانی، ارتفاع، سطح تاج، قطر یقه و شادابی نهال‌ها بود که در اواسط اسفند 1395 اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که ورقه پلاستیکی باعث بهبود درصد زنده‌مانی و سطح تاج نهال‌ها شد. ایجاد سایبان باعث افزایش رشد ارتفاعی و ضریب لاغری و کاهش رشد قطری نهال‌ها شد. در کل می‌توان گفت که با توجه به درصد زنده‌مانی و ویژگی رشد نهال‌ها، تیمارهای ایجاد پوشش پلاستیکی روی سطح گودال کاشت و ایجاد سایبان روی نهال‌ها مناسب‌ترین تیمارها برای زنده‌مانی و رشد نهال‌های پیر بودند. به‌نظر می‌رسد تلفیق  دو تیمار ذکر شده در بهبود استقرار و رشد نهال‌ها مؤثر خواهد بود.