بررسی عملکرد الگوریتمهای فراابتکاری در استخراج پارامترهای مدل دینامیکی سیگنال ECG
نویسندگان
1 استادیار، گروه بیوالکتریک، دانشکدهی مهندسی پزشکی، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران
2 دانشجوی کارشناسی، دانشکدهی مهندسی پزشکی، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران
3 دانشجوی کارشناسی، دانشکدهی مهندسی پزشکی، دانشگاه صنعتی سهند، تبریز، ایران
doi
10.22041/ijbme.2023.1999546.1838چکیده
در سالهای اخیر استفاده از الگوریتمهای مدل-پایه برای پردازش سیگنال ECG رواج گستردهای یافته است. استخراج مدل دینامیکی ECG یکی از مراحل مهم در این الگوریتمها است که تاثیر مستقیمی بر عملکرد آنها دارد. پارامترهای موجود در این مدل را میتوان با استفاده از الگوریتمهای بهینهسازی محاسبه کرد. یکی از متداولترین الگوریتمها در این زمینه یک الگوریتم غیرخطی آفلاین است که برای تقریب خوب مدل و پارامترهای آن به نقاطی از سیگنال ECG نیاز دارد که باید توسط کاربر به صورت دستی انتخاب شود. علاوه بر مشکل فوق، تابع هدف در این الگوریتم یک تابع پیچیده است که در صورت انتخاب نادرست نقاط مناسب برای بهینهسازی، خروجی مناسبی نخواهد داشت. در این مقاله یک الگوریتم جدید خودکار مبتنی بر الگوریتمهای فراابتکاری معرفی شده است که نیازی به انتخاب دستی نقاط برای مدلسازی ECG ندارد. این الگوریتم پیشنهادی به دلیل سادهسازی فرایند بهینهسازی از دقت بالایی نسبت به الگوریتم بهینهسازی غیرخطی آفلاین مورد اشاره برخوردار است. از آنجا که یک الگوریتم فراابتکاری ممکن است در برخی از مسائل بهینهسازی موفق و در برخی دیگر ناموفق عمل کند، در این مقاله عملکرد 9 الگوریتم فراابتکاری متداول مانند ازدحام ذرات، کلونی زنبور عسل، جستوجوی فاخته و ... در استخراج پارامترهای مدل دینامیکی ECG مورد بررسی قرار گرفته است. جهت ارزیابی الگوریتمها از 200 سیگنال 30 ثانیهای مستخرج از پایگاه دادهی ریتم سینوس نرمال فیزیونت استفاده شده است. به منظور ارزیابی عملکرد الگوریتمها، شباهت سیگنالهای اصلی با سیگنالهای مصنوعی ECG که توسط الگوریتمهای بهینهسازی ساخته شده مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج بررسیها نشان داده است که سه الگوریتم جستوجوی فاخته، بهینهسازی مبتنی بر یادگیری و آموزش و بهینهسازی تبخیر آب بهترین عملکرد را در استخراج پارامترهای مدل دینامیکی ECG دارند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داده که خطای میانگین مربعات (MSE) الگوریتم پیشنهادی با استفاده از سه الگوریتم فراابتکاری فوق به ترتیب 50/1، 43/1 و 40/1 بوده در حالی که این مقدار برای الگوریتم بهینهسازی غیرخطی آفلاین برابر با 82/4 است.