تأثیر فرهنگ‌ سازمانی بر کیفیت گزارشگری مالی: رویکرد تجزیه‌وتحلیل متنی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد حسابداری، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار حسابداری، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22108/far.2025.145338.2132
چکیده

مطالعات پیشین درباره تأثیر فرهنگ سازمانی بر رفتارهای مالی و شفافیت گزارشگری شرکت‌ها، عمدتاً بر رویکردهای ادراکی یا کیفی متمرکز بوده‌اند. پژوهش حاضر با هدف پرکردن این خلأ، تأثیر ابعاد مختلف فرهنگ ‌سازمانی بر کیفیت گزارشگری مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران را بررسی می‌کند. با بهره‌گیری از تحلیل متن گزارش‌های هیئت‌مدیره و چارچوب ارزش‌های رقابتی، شاخص‌های چهارگانۀ فرهنگ سازمانی (همکاری‌گرا، رقابت‌گرا، کنترل‌گرا و خلاقیت‌گرا) به ‌صورت کمی استخراج شد. داده‌های مربوط به ۱۲۹ شرکت طی سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ گردآوری و شاخص‌های کیفیت گزارشگری مالی از جمله مدیریت سود و احتمال تقلب سنجیده شدند. یافته‌ها نشان داد فرهنگ همکاری‌گرا به طرزی معنادار با کاهش مدیریت سود و بهبود کیفیت گزارشگری مالی همراه است، در حالی‌ که فرهنگ رقابت‌گرا ریسک تقلب را افزایش می‌دهد. نوآوری این پژوهش در کاربرد تحلیل متن به‌ عنوان رویکردی عینی برای سنجش فرهنگ سازمانی است که می‌تواند الهام‌بخش بررسی‌های آینده و تصمیم‌گیری‌های سیاستی برای ارتقای شفافیت مالی باشد.