فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی ویژگی­‌های خاک یکی از راه­‌های ارزیابی مدیریت اعمال­‌شده بر رویشگاه­‌های جنگلی است. در پژوهش پیش‌رو به بررسی اثر مدیریت مبتنی بر حفاظت بر ویژگی­‌های خاک رویشگاه‌­های جنگلی منطقه ارسباران پرداخته شد. ابتدا منطقه حفاظت­‌شده و غیرحفاظتی (دیزمار) ارسباران به دو طبقه ارتفاعی 1000 تا 1500 متر و 1500 تا 2000 متر از سطح دریا تقسیم ­شد و در هر منطقه 22 نمونه خاک (در هر طبقه ارتفاعی 11 نمونه خاک) و درمجموع 44 نمونه خاک از عمق صفر تا 30 سانتی‌­متری دامنه‌­های شمالی این جنگل­‌ها برداشت ­شد. آزمون­ تجزیه واریانس دوطرفه برای بررسی اثرات تیمار مدیریت حفاظتی 45ساله و عامل ارتفاع از سطح دریا بر ویژگی‌های خاک انجام ­شد. نتایج نشان­ داد که مدیریت حفاظتی بر اسیدیته (6/5)، هدایت الکتریکی ( ds/m1/45)، رطوبت گل اشباع (77/5 درصد)، کربن آلی (8/31 درصد)، رس (31/77 درصد)، شن (40 درصد)، نیتروژن کل (0/84 درصد)، پتاسیم قابل جذب (2475/86 میلی گرم در کیلوگرم) و محتوای رطوبتی خاک (17/42 درصد) اثر معنی­‌دار داشت و میانگین تمامی این شاخص­‌ها به­‌جز شن در منطقه حفاظت­‌شده بیشتر از منطقه غیرحفاظتی بود. همچنین، نتایج نشان­ داد که عامل ارتفاع از سطح دریا بر وزن مخصوص ظاهری و محتوای رطوبتی خاک تأثیر معنی­‌داری داشت، به­‌طوری‌که میانگین وزن مخصوص ظاهری در طبقه ارتفاعی پایین (1/09 گرم بر سانتی­ متر مکعب) و میانگین محتوای رطوبتی خاک در طبقه ارتفاعی بالا (17/92 درصد) بیشتر بود.نتایج این پژوهش مؤید تأثیر قابل توجه رویکرد مدیریت حفاظتی بر شاخص‌­های کیفیت خاک رویشگاه‌­های جنگلی بخش حفاظت‌شده منطقه ارسباران بود.