تنوع جغرافیایی صفات بذر، برگ و نونهال بادامک (Amygdalus scoparia) در استان فارس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2 دانشیار، گروه جنگلشناسی و اکوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 دانشیار، دانشکده تولیدات گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
4 دکترای جنگلداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
5 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات آب و خاک، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، گرگان، ایران
doi
10.22092/ijfpr.2018.116147چکیده
مطالعه تنوع جغرافیایی در درون گسترشگاه بومی هر گونه جنگلی، اولین گام منطقی برای مطالعات ژنتیکی است. بادامک (Amygdalus scoparia Spach) گونهای چندمنظوره با دامنه پراکنش گسترده در بیشتر نواحی رویشی ایران است. بهمنظور بررسی تنوع جغرافیایی این گونه، 19 صفت زیستسنجی بذر، برگ و نونهال از هفت جمعیت طبیعی آن در استان فارس اندازهگیری و مقایسه شد. بر اساس نتایج، تفاوتهای معنیداری بین جمعیتهای مورد مطالعه و برای کلیه صفات مورد بررسی مشاهده شد. وزن 100دانه، مساحت برگ و تعداد ساقه بیشترین تنوع را بین صفات مورد مطالعه نشان دادند. صفات بذر همبستگی مثبت و معنیداری را با میانگین بارندگی سالانه نشان دادند. همبستگی بین صفات زیستسنجی و عاملهای ژئوکلیماتیک نشان از وجود تنوع کلاینی در بعضی از صفات بذر و برگ داشت. ابعاد برگ نونهالها بهتدریج از جمعیت شمال به جنوب و ارتفاع نونهالها از جمعیت شرق به غرب استان فارس کاهش یافت. این بدان معنی است که گیاه در مرحله نونهالی، تنوع دوسویهای را با عرض و طول جغرافیایی نشان میدهد. تجزیه به مؤلفههای اصلی و تجزیه خوشهای، جمعیتها را در چهار گروه مجزا قرار داد و جمعیتهای نواحی با بارندگی زیاد را از جمعیتهای نواحی با بارندگی کم جدا کرد. همچنین، نتایج نشان داد که بادامک از راهکارهای سازشی در پاسخ به کمبود آب استفاده میکند.