شناسایی و تحلیل شبکه مضامین مؤثر بر کیفیت خدمات آموزشی در دانشگاه‌ علوم پزشکی فارس

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه مدیریت آموزشی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت، ایران. ایمیل: 3251737457@iau.ir

2 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت، ایران. ایمیل نویسنده مسئول مکاتبات: dr.rezazarei1972@miau.ac.ir

3 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت، ایران. ایمیل: 22961744422@iau.ir

4 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت، ایران. ایمیل: nader_shahamat@yahoo.com

doi
10.22038/mjms.2026.93357.5202
چکیده

مقدمه: کیفیت خدمات آموزشی یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های موفقیت و کارآمدی دانشگاه‌ها به ویژه در حوزه علوم پزشکی است، چرا که آموزش با کیفیت، توانمندسازی دانشجویان و توسعه حرفه‌ای اساتید را تسهیل می‌کند. هدف این مطالعه، شناسایی و تبیین شبکه مضامین کیفیت خدمات آموزشی در دانشگاه‌ علوم پزشکی فارس در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۱بود. روش کار: پژوهش حاضر با ماهیت کیفی و رویکرد تحلیل مضمون، در بستر یک مطالعه اکتشافی انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل اساتید هیأت علمی دارای سابقه آموزشی، دانشجویان سال‌های پایانی و مدیران و کارشناسان آموزش دارای تجربه بیش از هشت سال در حوزه کیفیت خدمات آموزشی بودند که به‌صورت هدفمند و ملاک‌محور انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختار‌یافته گردآوری و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت (23 نفر). برای تحلیل داده‌ها از رویکرد تحلیل مضمون و تدوین شبکه مضامین استفاده شد. نتایج: یافته‌ها منجر به شناسایی یک مضمون فراگیر، ۷ مضمون سازمان‌دهنده و ۴۳ مضمون پایه گردید. مضامین سازمان‌دهنده شامل مؤلفه‌های انسانی اساتید، انسانی دانشجویان، انسانی کارکنان دانشگاه، ساختاری، اجتماعی، آموزشی و پژوهشی بودند که هریک ابعاد بنیادین کیفیت خدمات آموزشی را در محیط دانشگاهی تبیین می‌کنند. نتیجه‌گیری: بر اساس شبکه مضامین استخراج‌شده، چارچوبی جامع برای بازنمایی عوامل اثرگذار بر کیفیت خدمات آموزشی ارائه شد که می‌تواند به‌عنوان مبنای توسعه مدل‌های ارزیابی و برنامه‌ریزی راهبردی در دانشگاه‌های علوم پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.