فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: صدابیزاری به‌عنوان یکی از پدیده‌های نوظهور می‌تواند زمینه‌ساز مشکلاتی در کنترل تکانه و کاهش انعطاف‌پذیری شناختی شود. لذا، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی مواجهه درمانی مبتنی بر مدیریت استرس و رفتاردرمانی دیالکتیک در انعطاف‌پذیری شناختی و تکانشگری در افراد صدابیزار انجام شد.روش کار: این پژوهش از نوع شبه آزمایشی با طرح تک آزمودنی A-B-A همرا با خطّ پایة و پیگیری چندگانه است. جامعه آماری تمام افراد مبتلا به صدا بیزاری مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر مشهد در طی سال‌های 1402-1403 بودند (83 نفر). نمونه پژوهش8 نفر مبتلا به صدا بیزاری بود که به صورت تصادفی در دو گروه دیالکتیک (4) و مواجهه درمانی مبتنی بر مدیریت استرس (4) قرار گرفتند. داده ها با استفاده از شاخص‌ های درصد بهبودی، تغییر پایا و روش ترسیم دیداری و با نرم افزار spss.27 تحلیل شدند. نتایج:یافته ها نشان داد هر چند درصد بهبودی انعطاف‌پذیری شناختی گروه رفتاردرمانی دیالکتیک(80/56-) و گروه مواجهه مبتنی بر مدیریت استرس(53/64-)در مرحله پیگیری از لحاظ بالینی معنادار بود؛ اما بهترین درصد بهبودی مربوط به گروه رفتاردرمانی دیالکتیک بود. یافته دوم نیز نشان داد درصد بهبودی تکانشگری آزمودنی های دو گروه درمانی از لحاظ بالینی معنادار نمی‌باشند؛ اما بهترین درصد بهبودی برای تکانشگری مربوط به گروه رفتاردرمانی دیالکتیک (16) در مرحله پیگیری است. نتیجه گیری: بر اساس نتایج پژوهش، رفتاردرمانی دیالکتیک با تأکید بر پذیرش هیجان و آموزش مهارت‌های تنظیم هیجان، موجب ارتقای انعطاف‌پذیری شناختی و بهبود کنترل تکانه در افراد مبتلا به صدابیزاری می‌شود. این نتایج بیانگر اثربخشی رویکرد دیالکتیکی در بهبود سازگاری شناختی‌ـ‌هیجانی است.