تخمین نرخ ضربان قلب جنین از سیگنال الکتروکاردیوگرام شکمی تککاناله مبتنی بر تجزیهی نامنفی ماتریس
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی پزشکی بیوالکتریک، دانشکدهی مهندسی برق، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مهندسی پزشکی بیوالکتریک، دانشکدهی مهندسی برق، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
doi
10.22041/ijbme.2023.1998804.1836چکیده
یکی از تکنیکهای تخمین ضربان قلب جنین (FHR) استفاده از سیگنال الکتروکاردیوگرام (ECG) است. تکنیک ECG رویکردی بسیار ایمن و ارزان بوده و نسبت به روشهای دیگر، برای مانیتورینگ از راه دور مناسبتر است. به این منظور ثبت ECG شکمی مادر (AECG) مورد استفاده قرار میگیرد که علاوه بر ECG جنین (FECG) شامل سیگنال قلبی مادر (MECG)، فعالیت ماهیچههای مادر یا جنین، فعالیتهای مغزی جنین و نویزها نیز است. بنابراین تخمین ضربان قلب جنین از روی سیگنال شکمی چالشهای فراوانی دارد. در این پژوهش نرخ ضربان قلب جنین از سیگنال AECG تککاناله با استفاده از تجزیهی نامنفی ماتریس (NMF) تخمین زده شده است. در این روش به منظور استفاده از اطلاعات حوزهی زمان-فرکانس سیگنال شکمی، تبدیل فوریهی زمان کوتاه (STFT) روی آن اعمال شده و ماتریس STFT به عنوان ورودی NMF مورد استفاده قرار گرفته است. سطرهای ماتریس نامنفی حاصل از این تجزیه دارای محتوای سیگنال مادر، جنین و نویز بوده که از آن برای تخمین پیک R و نرخ ضربان قلب جنین استفاده میشود. مزیت این روش، عملکرد خوب آن در ثبتهایی است که دامنهی ECG مادر و جنین نزدیک به هم بوده و تفکیک کمپلکسهای QRS آنها از یکدیگر چالش برانگیز میباشد. عملکرد الگوریتم پیشنهادی روی دو پایگاه دادهی ADFECGDB و PCDB با روشهای تککانالهی پیشین از جمله مدلهای یادگیری عمیق مقایسه شده است. تحلیل نتایج آماری به دست آمده نشان میدهد که روش پیشنهادی، تخمین ضربان قلب و پیک R سیگنال جنین را با دقت خوبی انجام داده است. بنابراین روش پیشنهادی برای مانیتورینگ طولانی مدت جنین مناسب است.