بررسی نقش سرمایۀ اجتماعی در نوسازی بافت های فرسوده شهری مورد شناسی: شهر جویبار

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه گلستان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه گلستان

3 استادیار جغرافیا و برنامه¬ریزی روستایی، دانشگاه گلستان

doi
10.22111/gaij.2013.1284
چکیده

      نوسازی شهری به عنوان یکی از راهکارهای تدبیری در مواجه با فرسودگی پهنۀ­ بافت­های فرسوده می­باشد که در پی نگاه صرفاً کالبدی نتایج کمابیش مشابه با سایر طرح­های توسعه شهری را حاصل می­نماید. بر این اساس سرمایۀ اجتماعی با شامل شدن ارزش­هایی چون اعتماد و مشارکت و همبستگی در پهنۀ سکونتی، مفهومی است که در فرآیند نوسازی شهری در دهه­های اخیر اهمیتی ویژه یافته است. هدف این پژوهش بررسی ارتباط بین سرمایۀ اجتماعی با الگوی مداخلات کالبدی و انگیزۀ تداوم سکونت از یک سو و نوع و میزان رابطه میان سرمایۀ اجتماعی با افزایش مشارکت و سرعت در اجرای طرح­های نوسازی شهری می­باشد. روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بر مبنای راهبرد پیمایشی می­باشد. اطلاعات حاصله از طریق پرسشنامه در بین 143 خانوار ساکن در کردمحله شهر جویبار گردآوری و با آزمون­های آماری کای اسکوئر و ضریب همبستگی پیرسون و کای دو (دو طرفه) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج  نشان می­دهد که مداخلات کالبدی در محیط­های زندگی عاملی در جهت ارتقای سرمایۀ اجتماعی ساکنان است که با مقدار کای اسکوئر 056/63 در سطح معناداری 99 درصد رابطه مورد تأیید قرار گرفته و همچنین انگیزۀ تداوم سکونت نیز موجب افزایش سرمایۀ اجتماعی در بافت خواهد گردید که این رابطه با مقدار کای اسکوئر 083/67 در سطح معناداری 99 درصد به اثبات رسیده است. در این راستا پیشنهاد می­گردد که متناسب با پتانسیل­ها و نیازهای محله، الگوهای مداخلات کالبدی اولیه و تقویت انگیزۀ تداوم سکونت صورت گیرد و در پی آن ارتقاء سرمایۀ اجتماعی که منجر به افزایش مشارکت و سرعت عمل در  طرح­های نوسازی شهری می­گردد، استفاده نمود.