بررسی سازگاری و عملکرد گونه و پروونانس‌های اکالیپتوس در استان مرکزی (ساوه)

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مرکزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اراک، ایران

2 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2017.113861
چکیده

هدف از اجرای این پژوهش، انتخاب گونه سازگار دارای رشد و تولید چوب مناسب، مقاوم به سرما، قابلیت مناسب برای کاشت در فضای سبز شهری و اراضی کم‌بازده ساوه بود. کشت نهال‌های یک‌ساله گونه‌ها و پروونانس‌هایEucalyptus suggrandis ssp. suggrandis، E. microcarpa، E. suggrandis ssp. alipe، E. camaldulensis 41-sh، E. camaldulensis var. camaldulensis، E. rubida 166-sh، E. viminalis 168-sh، E. sargentii و E. camaldulensis 41-ch در اواخر اسفند 1389 در فواصل 3 × 3 متری در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار و هر تکرار 25 اصله نهال اجرا شد. نتایج به‌دست آمده نشان داد که بیشترین ارتفاع کل و قطر تاج و بهترین کیفیت درختان متعلق به E. camaldulensis 41-sh بود. آرایه E. viminalis 168-sh از قطر برابر سینه و E. camaldulensis 41-ch از حجم درخت سرپا و میانگین رویش حجمی بیشتر و کیفیت تنه بهتری نسبت به سایر گونه‌ها برخوردار بود. مقاوم‌ترین ‌آرایه‌ها نسبت به سرمازدگی، E. suggrandis ssp. suggrandis، E. camaldulensis 41-sh و E. microcarpa بودند. بیشترین زنده‌مانی به E. sargentii و کمترین آن به E. rubida 166-sh تعلق داشت. مشخصه ارتفاع کل در تبیین واریانس داده‌ها مهم‌ترین عامل شناخته شد. در نهایت، E. camaldulensis برای تولید چوب و E. sargentii برای حفظ خاک و آب در اراضی کم‌بازده ساوه پیشنهاد می‌شود.