فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رج‌­بندی و طبقه‌­بندی پوشش گیاهی بر مبنای گونه­‌های محافظه­‌کار می‌­تواند از کارایی بهتری برای تحلیل روابط اکولوژیکی بین پوشش گیاهی و عامل‌های محیطی برخوردار ­باشد. پژوهش پیش‌رو با توجه به رویکرد فوق، به تغییرات اشکوب علفی تیپ­‌های جنگلی بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.)، دارمازو (Q. infectoria Oliv.) و گلابی وحشی (Pyrus glabra Boiss.) در ارتباط با برخی متغیر­های محیطی می‌­پردازد. اشکوب درختی با استفاده از 24 قطعه‌­نمونه 500 مترمربعی تصادفی و اشکوب علفی هر قطعه‌نمونه با استقرار تصادفی سه ریزقطعه‌­نمونه چهار مترمربعی برداشت شد. در قطعات نمونه، تاج‌پوشش، ویژگی­‌های فیزیوگرافی و برخی متغیرهای ادافیکی اندازه­‌گیری شد. در ریزقطعات نمونه، غنای گونه‌­ا‌ی و درصد حضور گونه‌­های گیاهی به‌عنوان معیاری از وفور ثبت شد. پس از تعیین گونه‌­های محافظه­کار، پویایی اشکوب علفی با متغیرهای محیطی از طریق رج‌­بندی (CCA، PCA وDCA) و طبقه­‌بندی (TWINSPAN) بررسی شد. طبق نتایج رج‌­بندی و طبقه‌­بندی اشکوب علفی، تیپ بلوط ایرانی از نظر ترکیب گونه‌­ای، ویژگی­‌های ادافیکی و فیزیوگرافی اختصاصی‌­تر و متفاوت از اشکوب علفی تیپ­‌های بلوط دارمازو و گلابی وحشی بود. به‌عبارتی، جامعه علفی همراه با تیپ بلوط ایرانی با سطوح زیاد عناصر غذایی همبستگی مثبت نشان داد و مؤلفه‌­های اصلی تأثیرگذار بر آن متغیرهای کربن آلی، نیتروژن، پتاسیم، ماسه، ارتفاع و رطوبت اشباع خاک در عمق سطحی بود. تیپ‌­های جنگلی گلابی وحشی و دارمازو نیز در خاک‌­های آهکی و سنگین مناطق کم‌ارتفاع با سطوح کم از نظر عناصر غذایی دیده می‌­شد. به‌نظر می‌­رسد جامعه علفی و خاک تیپ بلوط ایرانی پیرو اشکوب فوقانی کلیماکس، از نظر توالی تحول یافته‌­تر باشد.