فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جهاد و مقاومت تبلور روح ایمان و آزادگی است که در دو قرن گذشته با ظهور پدیدۀ شوم استعمار، مفهوم آرمانی به خود گرفته است. این مبارزۀ مقدّس دست­مایه‌ی هنرنمایی شاعرانی است که نغمه‌سرایی‌شان، شهادت­نامۀ پیکرهای خونین ملّت‌هاست. الجزایر و عراق از جمله‌ کشورهایی هستند که آرزوهای ملتشان در دوره‌ای از تاریخ با دست‌های پلید استعمار به یغما رفته است. تاریخ معاصر شاهد صفحه‌ای تاریک و دردناک از ستم‌های استعمار فرانسه در الجزایر و انگلیس در عراق است که نمودِ واقعی آن در سروده‌های پر احساس و واقع‌گرایانۀ شاعرانی چون محّمد العید و معروف الرّصافی قابل مشاهده است. شاعران هم­عصری که از نزدیک شاهد بیداد استعمارگران در کشور خویش بوده و همانند ملّت خود، بیداد اشغال‌گران را از نزدیک لمس و درک کرده‌اند. در جستار حاضر اشعار سیاسی دو شاعر به روش توصیفی- تحلیلی و به‌صورت تطبیقی بررسی شده که حاوی نتایج مذکور است: دو شاعر با سبکی کلاسیک در اشعار خود از دایرۀ فردیت خارج و به زبان گویای مردم خود مبدل می‌گردند؛ هر دو شاعر از سنت‌های عربی و دینی بهره‌ می‌برند. گرچه اشعار رصافی بیشتر جنبۀ مذهبی و شعر محمد العید بیشتر بر مدار ملّی‌گرایی می‌چرخد، هر دو دارای زبان شعری ساده و به دور از تکلف و تصنع هستند و العید از تشبیهات بیشتری نسبت به رصافی استفاده می‌کند و زبانش تندتر و گزنده‌تر از اوست. معانی شعر هر دو روشن و از عبارات روان و الفاظ آسان تشکیل شده است. قصائد سیاسی دو شاعر، آیینۀ تمام نمای دردها، پیکار، پایداری و جان­فشانی مردمان مبارز دو سرزمین است. پیوند ناگسستنی نام دو شاعر با حوادث سیاسی تاریخ معاصر الجزایر و عراق، به‌گونه‌ای است که بیانگر سیر تحوّلات سیاسی  دو کشور در زمان اشغالگری بوده و نشانگر ابعاد مبارزاتی و التزام اجتماعی و سیاسی دو شاعر است