اثر زمان جمع‌آوری و تیمارهای اکسینی بر ریشه‌زایی و تولید نهال از قلمه‌های چوب‌سخت محلب (Cerasus mahaleb L)

نویسندگان

1 دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

3 دانشجوی دکترای جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 دانشیار، گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2017.112881
چکیده

محلب (Cerasus mahaleb L.) به‌دلیل پراکنش اکولوژیک محدود، تجدید حیات طبیعی ضعیف و مشکلات تکثیر نهال در معرض تهدید قرار دارد. به‌منظور یافتن شیوه‌نامه مناسب برای ریشه‌زایی و تولید نهال این گونه از طریق قلمه چوب‌سخت با تیمارهای اکسینی در دو زمان آذر و اسفند، آزمایشی در قالب طرح کاملاٌ تصادفی در بستر شاسی گرم انجام شد. تیمارها شامل کاربرد ایندول بوتیریک اسید (IBA) با غلظت‌های صفر (شاهد)، 500، 1000، 2000، 3000، 5000 و 8000 میلی‌گرم در لیتر و نفتالین استیک اسید (NAA) با غلظت‌های صفر (شاهد)، 500، 1000، 2000، 3000، 4000 میلی‌گرم در لیتر بودند. پس از ریشه‌زایی، قلمه‌های ریشه‌دار شده به عرصه باز در جوی‌پشته‌هایی با فاصله 70 سانتی‌متر انتقال یافتند و پس از گذشت یک فصل رویش و خارج کردن پنج نهال، مشخصه‌های مورد نظر ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که غلظت 2000 میلی‌گرم در لیتر IBA و 1000 میلی‌گرم در لیتر NAA در هر دو زمان آذر و اسفند مطلوب‌ترین تیمار از نظر مشخصه‌های مورد مطالعه (ریشه‌زایی، وزن خشک کل، سطح ریشه، سطح برگ، ارتفاع، محتوای نسبی آب برگ و کلروفیل) بود. غلظت زیاد اکسین‌ها سبب کاهش مطلوبیت کلیه مشخصه‌های مورد مطالعه شد. ریشه‌زایی و کلروفیل در تیمارهای اکسین به‌طور معنی‌داری در آذر بیشتر از اسفند بودند. در مجموع، بهترین تیمار برای ریشه‌زایی قلمه‌های خشبی محلب، هورمون IBA با غلظت 2000 میلی‌گرم در لیتر بود.