فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ژئوپلیتیک جدید خاورمیانه و رقابت قدرت‌ها دکتر عنایت‌الله یزدانی تاریخ دریافت: 09/11/86 مرتضی شجاع تاریخ پذیرش: 25/02/87 چکیده بررسی طرح‌های راهبردی برای نظم جهانی حکایت از محوریت جایگاه خاورمیانه در تمامی این طرح‌ها دارد. تحلیل چرایی این موضوع به میزان زیادی با ژئوپلیتیک خاورمیانه مرتبط است که از دیرباز مد نظر محققان و دولتمران سیاسی بوده و امروزه ابعاد نوینی یافته است. در مقاله حاضر نویسندگان در پی آن هستند تا نسبت بین مؤلفه‌های راهبردی منطقۀ خاورمیانه را با سیاست‌های تعریف و به اجراء گذارده‌شده توسط قدرت‌های بزرگ بررسی کرده و از این ره‌گذر به تصویری تازه از خاورمیانه به عنوان یک منطقۀ مرکزی در نظم بین‌المللی دست یابند. در این راستا، اشغال عراق و افغانستان و تحولات بعدی مورد توجه قرار گرفته و نویسندگان با عنایت به نقش محوری آمریکا در این دور تازه تلاش کرده‌اند تا معادلات راهبردی تازۀ منطقه را شناسایی،‌ تحلیل و معرفی کنند. بررسی‌های انجام‌شده حکایت از آن دارد که رقابت‌های منطقه‌ای به دلیل حضور مؤثر آمریکا فشرده‌تر شده و در نتیجه، شاهد تحولی ماهوی در ژئوپلیتیک جدید منطقه خواهیم بود.