ارزیابی تولید و برداشت میوه آلوچه (Prunus divaricata Ledeb) و نقش آن در درآمد خانوارهای جنگل‌نشین (مطالعه موردی: شهرستان رودسر، استان گیلان)

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اهر، دانشگاه تبریز، اهر، ایران

3 کارشناسی ارشد جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2017.112887
چکیده

محصولات غیرچوبی جنگل به‌­طور مستقیم و غیرمستقیم نقش مهمی در اقتصاد خانوارهای روستایی بازی می­‌کنند. زندگی حدود 600 میلیون نفر از افراد کشورهای در حال توسعه به این محصولات وابسته است. در این پژوهش به بررسی وضعیت تولید و برداشت میوه آلوچه (Prunus divaricata Ledeb.) و نقش آن در افزایش درآمد خانوارها در شهرستان رودسر استان گیلان پرداخته شد. برای برآورد مقدار تولید از 30 قطعه‌نمونه یک هکتاری (با ابعاد 100 در 100 متری) به‌صورت تصادفی سیستماتیک آماربرداری انجام شد. برای برآورد مقدار برداشت و تعیین سهم درآمد به‌دست‌آمده از میوه آلوچه در درآمد کل خانوارها از روش مصاحبه نیمه­‌ساختار یافته و مشاهده مستقیم و سرشماری از 120 خانوار سه روستای مورد مطالعه در تابستان سال 1394 استفاده شد. تحلیل همبستگی بین مشخصات درخت و مقدار میوه تولیدی نشان داد که قطر برابر سینه همبستگی مثبت و معنی داری (0/638) با میوه تولیدی داشت. میانگین میوه تولیدی هر پایه 8/5 کیلوگرم و میانگین تعداد در هکتار 13 پایه بود. مقدار کل برداشت بهره‌­برداران از میوه آلوچه درسال 3500 کیلوگرم بود و میانگین برداشت سالانه خانوارها حدود 29 کیلوگرم برآورد شد. درآمد خالص سالانه خانوار از محل برداشت میوه آلوچه در روستاهای مورد مطالعه از 500 هزار ریال تا 2600 هزار ریال تغییر داشت و برای 11 نفر در سال از طریق برداشت میوه شغل ایجاد می­‌شد. با توجه به اینکه درآمد به‌دست‌آمده از میوه آلوچه زیاد نبود، می­‌توان با فرآوری و رساندن محصول به بازارهای اصلی، درآمد به‌دست‌آمده را افزایش داد.