بررسی نقش سرریز فن‌آوری (از طریق سرمایه گذاری مستقیم خارجی و واردات کالا)بر صادرات صنعتی اقتصاد ایران

نویسندگان

1 استادیار اقتصاد دانشگاه بوعلی سینا، همدان

2 کارشناسی ارشد توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی دانشگاه بوعلی سینا، همدان

doi
10.22096/esp.2013.26164
چکیده

تئوری‌های اخیر اقتصاد بین‌الملل به طور مرسوم جهت‌گیری‌های ابداع را در واکنش به انگیزه‌های اقتصادی به عنوان موتور اصلی پیشرفت فن‌آوری و قدرت رقابت‌پذیری می‌دانند. با این دید، ابداع از یک طرف به دانش ناشی از فعالیت‌های تحقیق و توسعه بستگی دارد و از طرف دیگر ابداع به انباشت دانش کمک می‌کند. در نتیجه، صادرات به انباشت فعالیت‌های تحقیق و توسعه و انباشت دانش مؤثر و ارتباط آن دو بستگی دارد. همچنین می‌توان بیان داشت ارتقاء صادرات هر کشور علاوه بر اینکه تحت تأثیر انباشت فعالیت‌های تحقیق و توسعه در داخل، بلکه تحت تأثیر سرریز انباشت فعالیت‌های تحقیق و توسعه خارجی (از طریق واردات کالا و جریان ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی) نیز قرار دارد.هدف این مطالعه ارزیابی نقش متغیرهای حقیقی انباشت سرمایه فعالیت‌های تحقیق و توسعه داخلی، انباشت سرمایه فعالیت‌های تحقیق و توسعه خارجی (از طریق واردات کالا و جریان ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی) و همچنین متغیرهای قیمتی نرخ ارز و نرخ تورم بر صادرات صنعتی اقتصاد ایران طی دوره 1970-2007 به روشARDL می‌باشد. نتایج تخمین دلالت می‌کند که ضرایب متغیر حقیقی انباشت سرمایه تحقیق و توسعه داخلی، متغیر انباشت تحقیق و توسعه خارجی (سرریز از کانال واردات کالا)، ضریب متغیر انباشت سرمایه تحقیق و توسعه خارجی (سرریز از کانال جریان ورودی سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی) مثبت و معنی‌دار است. همچنین ضریب متغیر قیمتی نرخ ارز اثر مثبت و معنی‌دار ولی ضریب متغیر نرخ تورم تأثیر منفی و معنی‌دار بر صادرات صنعتی دارند.