فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرمالیسم یا مکتب صورتگرایی از مکاتب نقدی است که بدون توجّه به عوامل مختلف تأثیرگذار در متن ادبی مانند پدیده‌های سیاسی و اجتماعی به نقد شکلی بیرونی اثر ادبی می‌پردازد.شعر معاصر به‌دلیل داشتن ویژگی‌های شکلی خاص و بارز از مهم‌ترین متون ادبی است که توجه صورتگرایان را به خود جلب کرده است. از آنجا که در شعر معاصر عربی از عناصر و تکنیک‌های نوین شکلی استفاده شده، می‌توان در نقد زیبایی­شناسی این نوع شعر از نظریه مکتب صورتگرایی استفاده کرد. احمد عبدالمعطی حجازی، شاعر معاصر مصری از شاعرانی است که شعرش از جنبه‌های شکلی و زبانی ظرفیت­ بالایی برای نقد فرمالیستی دارد.قصیده­ ی­ « العام السادس عشر» به‌عنوان یکی از قصائد حجازی، دارای بیشترین عناصر شکلی است؛ از این‌رو جستار حاضر می‌کوشد؛ با روش توصیفی- تحلیلی و با استناد به نظریۀ مکتب صورتگرایی به نقد و بررسی زیبایی­شناسانه­ی این قصیده بپردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، شاعر در این قصیده با استفاده از عناصر شکلی مثل هنجارگریزی (واژگانی، نحوی، نوشتاری)، موسیقی و عنصر مسلط به‌خوبی توانسته است از تکنیک‌ها و عناصر شکلی برای زیبایی آفرینی در شعرش استفاده کند