تحلیل آماری تغییرات اتصالات ساختاری و کارکردی مغز در بیماران اسکیزوفرنی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده‌ی مهندسی پزشکی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

2 دانشیار، دانشکده‌ی مهندسی پزشکی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

3 پژوهشگر پسادکتری، پژوهشکده‌ی علوم شناختی، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، تهران، ایران

doi
10.22041/ijbme.2021.533988.1704
چکیده

در بیماری‌های مغزی عموما هر دو اتصال ساختاری و کارکردی مغز دست‌خوش تغییر شده و باعث بروز علایم رفتاری متفاوتی می‌شود. شناخت این تغییرات می‌تواند در راستای تشخیص، درمان و کنترل پیش‌رفت بیماری‌های مغزی کمک کننده باشد. بیماری اسکیزوفرنی یکی از این اختلالات روانی است که هر دو بخش ساختار و کارکرد مغز را به طور گسترده‌ تحت تاثیر قرار می‌دهد. مطالعاتی که در زمینه‌ی تغییرات مغزی این بیماری صورت گرفته عموما از دیدگاه بررسی ناحیه‌ای و یا واکسلی تصاویر مغز بوده است. هدف این پژوهش بررسی تغییرات مغزی از دیدگاه اتصالات مغزی برای بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی بوده که از دو جنبه‌ی ساختار و کارکرد مغز مورد سنجش قرار گرفته است. بدین منظور با استفاده از روش آزمون آماری، مقایسه‌ای میان تمام اتصالات ساختاری و کارکردی مغز 92 فرد سالم و 37 فرد مبتلا به اسکیزوفرنی به دست آمده از تصاویر تشدید مغناطیسی صورت گرفته است. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که تعداد یال‌هایی از شبکه‌ی کارکردی مغز افراد بیمار که دست‌خوش تغییر شده‌ حدود 4 برابر بیش از اتصالات ساختاری تغییر یافته در آن‌ها بوده که نشان از میزان بالای تاثیرگذاری این بیماری بر عمل‌کرد مغز دارد. هم‌چنین با بررسی تعداد یال‌های تغییر یافته به هر گره، نواحی درگیر شناسایی شده و نشان داده شده است که بیماران اسکیزوفرنی در بخش‌هایی از زیرشبکه‌های مغزی مربوط به شبکه‌ی حالت پیش‌فرض، توجه، حرکتی و بینایی دچار اختلال می‌شوند. هم‌چنین اتصالات ساختاری مغز این بیماران در نواحی شکنج پیشانی فوقانی، شکنج گیج‌گاهی و بخشی از قشر پس‌سری درگیر شده و در این نواحی عموما افزایش نسبی قدرت اتصالات ساختاری دیده می‌شود. نتایج این پژوهش حاکی از پراکندگی بالای تاثیرگذاری این بیماری روی مغز است و به بیان فرضیه‌ای کمک می‌کند که بروز برخی از رفتارهای خاص در افراد مبتلا به این بیماری می‌تواند به دلیل افزایش قدرت اتصالات ساختاری باشد.