اثر تمرین استقامتی بر تغییرات ژنتیکی عوامل نروتروفیک مغزی و P3NP در بافت مغزی رت‎های چاق

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 کارشناس ارشد فیزیولوژی ورزشی، موسسه آموزش عالی خاوران، مشهد، ‎‎ایران

3 گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی ۸۸۹ -۱۴۶۶۵ تهران،‎‎ایران

4 دانشیار، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد،‎‎ایران

doi
10.22038/mjms.2025.88774.5042
چکیده

مقدمه: این پژوهش با هدف بررسی اثر تمرین استقامتی بر تغییرات ژنتیکی عوامل نروتروفیک مغزی و P3NP در بافت مغزی رت های چاق انجام شد.روش‎کار: در این مطالعه تجربی، 20 سر رت نر نژاد ویستار با سن هشت هفته و وزن 23/10±41/139، با استفاده از رژیم غذایی پرچرب حاوی 60 درصد چربی، 20 درصد پروتئین و 20 درصد کربوهیدرات به مدت 12 هفته تغذیه شدند. معیار تشخیص چاقی بر اساس شاخص لی تعریف گردید و همه حیوانات مطابق این شاخص با رژیم غذایی پرچرب چاق شدند. سپس، رت‎ها به دو گروه تمرین استقامتی و شاهد تقسیم و برای مدت هشت هفته و پنج جلسه در هفته تحت برنامه تمرین استقامتی شامل سه مرحله گرم‌کردن، تمرین اصلی و سردکردن با شدتی که بر اساس حداکثر سرعت دویدن رت‌ها تعیین شد و به‌تدریج از ۴۰ تا ۷۰ درصد حداکثر سرعت افزایش یافت، قرار گرفتند. بیان ژن‎های نروگلین 1 و P3NP به‌وسیله روش Real-time PCR ارزیابی شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های آماری شاپیرو-ویلک، لون و تی مستقل در سطح معنی‎داری 05/0>P تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: نتایج نشان داد که هشت هفته تمرین استقامتی موجب بیشتر بودن معنی‌دار بیان ژن نروگلین 1 و P3NP در بافت مغزی رت‎ها نسبت به گروه شاهد شد (001/0=P، 18/2=d، 001/0>P، 47/4=d). نتیجه‎گیری: نتایج نشان داد تمرینات استقامتی موجب تغییر بیان ژن‌های مرتبط با مسیرهای نوروتروفیک و بازسازی ماتریکس خارج سلولی در مغز رت‌های چاق می‌شود، هرچند تأیید این اثرات نیازمند سنجش سطح پروتئین و مطالعات عملکردی بیشتر است.