فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل پراکنش مکانی درختان در مناطق خشک و نیمه‌­خشک اطلاعات ارزشمندی در مورد برهمکنش آن‌ها و چگونگی تأثیرشان بر یکدیگر ارایه می‌کند. این پژوهش با هدف بررسی نحوه تأثیرپذیری ویژگی­‌های زیست­‌سنجی درختان بنه (Pistacia atlantica Desf.) از پراکنش مکانی کپه­‌ای آن‌ها در ناحیه رویشی زاگرس انجام شد. بخشی از جنگل تحقیقاتی بنه در استان فارس انتخاب شد و علاوه‌بر ثبت موقعیت مکانی درختان با قطر برابر سینه بیشتر از 2/5 سانتی‌متر؛ قطر برابر سینه، ارتفاع و مساحت تاج هر درخت اندازه­‌گیری شد. درختان بنه با قطر برابر سینه بیشتر از 10 سانتی‌متر به‌عنوان درختان بالغ و کمتر از 10 سانتی‌متر به‌عنوان نهال طبقه‌بندی شدند. برای دستیابی به اهداف مطالعه، از واریوگرام نشان­دار و تابع همبستگی نشان­دار تک­متغیره (به‌ترتیب γ(r) و kmm(r)) و دومتغیره (به‌ترتیب γm1m2(r) و km1m2(r)) استفاده شد. مقایسه توزیع مکانی درختان بنه با فرآیند پواسون همگن نشان داد که توزیع مشاهده‌شده درختان دارای ناهمگنی مکانی معنی­‌دار (در سطح خطای 0/05) بود. این ناهمگنی ناشی از شرایط نامطلوب رویشگاهی منطقه مطالعاتی بود. نتایج شکل تک­متغیره و دومتغیره γ(r) و تابع kmm نشان داد که قطر برابر سینه، ارتفاع و مساحت تاج درختان بنه که تا فاصله سه متری از یکدیگر قرار گرفته بودند، کمتر از میانگین کل بود. همچنین، نتایج نشان داد که ویژگی­‌های زیست­‌سنجی مورد مطالعه در نهال­‌های بنه که درخت بالغ بنه تا فاصله سه متری آن‌ها قرار داشته، کمتر از میانگین کل بود. به‌طور کلی، نتیجه­‌گیری شد که تجمع درختان بنه در کنار یکدیگر به‌دلیل ناهمگنی شرایط رویشگاهی بر ویژگی­های زیست­‌سنجی آن‌ها تأثیر منفی گذاشته و مانع افزایش آن‌ها شده بود.