فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این مقاله مشتمل بر دو بخش است: در بخش نخست نشان می‌دهیم که پیش‌بینی در آینده‌پژوهی به چه معناست و چه جایگاهی دارد. در این راستا آراء آینده‌پژوهان مختلف در خصوص نقش پیش‌بینی مورد برسی قرار می‌گیرد و سپس به انواع و اشکال مختلف پیش‌بینی اشاره می‌شود. در بخش بعدی با پرداختن به مدل قیاسی- قانونی همپل و اوپنهایم نشان داده می شود که این مدل منجر به چه نگرش و رهیافتی در آینده‌پژوهی شده است. روش: مقاله حاضر از نوع توصیفی است. داده‌ها به روش کتابخانه‌ای گرداوری شده و با رویکرد تحلیلی بحث و بررسی شده‌اند.یافته‌ها: امروزه آینده‌پژوهی از دوران سلطه تفکر پوزیتویستی (یعنی پیش‌بینی دقیق و کنترل آینده) به سمت پذیرش آینده‌های بالقوه متکثر حاصل از دیدگاه‌ها و جهان‌بینی‌های مختلف حرکت کرده است. اکنون بر همگان روشن است که پیش‌بینی دقیق آینده در عمل امکان‌پذیر نیست. به همین دلیل تأکید آینده‌پژوهی بر کشف طیف وسیعی از آینده‌های بدیل و انتخاب از میان آن‌ها است.نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان گفت اگر پیش‌بینی دقیق ممکن بود دیگر توانایی شکل بخشی به آینده و دخل و تصرف در آن را نداشتیم. بنابراین آینده برونداد عاملیت، قصد‌مندی و پیامدهای ناخواسته اقدامات انسان‌ها است. در نتیجه آینده‌پژوهی تنها برای پیش‌بینی قطعی نیست بلکه بیشتر برای کنکاش در بدیل‌های آینده و انتخاب از میان آن‌ها است.