تأثیرپذیری سیاستهای توسعه در ایران از الگوهای مسلط ‌غربی‌

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه بوعلی همدان

doi
10.30497/pk.2007.63
چکیده

تأثیرپذیری سیاستهای توسعه در ایران از الگوهای مسلط ‌غربی‌ دکتر سید مرتضی هزاوه‌ای چکیده‌: توسعه‌‌نیافتگی ایران و راههای برون‌رفت از این وضعیت، محور مباحث و نقطۀ عزیمت بسیاری از مطالعات و پژوهشهای توسعه در ایران محسوب می‌شود. از سوی دیگر، جنبشهای اجتماعی دوران معاصر ایران، و به ویژه انقلاب اسلامی، در راستای تحقق پیشرفت و آبادانی و توسعۀ کشور رخ داده‌اند. به دنبال تحولات ذهنی ایرانیان در پایان قرن 19م. و راهیابی اندیشۀ تجدد در ایران تاکنون‌اقدامات و سیاستها و برنامه‌های مختلفی برای توسعۀ ایران پیشنهاد، تدوین و اجرا شده است و نیز رهیافتهای مختلفی برای عوامل توسعه‌نیافتگی مطرح شده و راهکارهایی نیز ارائه شده است‌. رهیافتهای فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اقتصاد سیاسی عمده‌ترین این رهیافتهاست. مقالۀ‌حاضر در صدد است ضمن تبیین رهیافتهای پیش‌گفته، نگاه متفاوتی از مسئلۀ توسعه‌نیافتگی ایران و عامل اصلی آن ارائه کند. نویسنده اعتقاد دارد کلیه اقدامات و سیاستهای توسعه در ایران معاصر به دلایل فرهنگی، سیاسی و اقتصادی مورد نظر در رهیافتهای پیش ناکام نمانده است بلکه تأثیرپذیری این سیاستها و اقدامات از الگوهای مسلط غربی به ویژه در دولتهای پهلوی دوم و جمهوری اسلامی عامل اصلی ناکامی سیاستهای توسعه در ایران بوده و است. غلبۀ گفتمانی‌توسعۀ غربی در جهان با سیاستهای مورد نظر در ایران همسویی داشته و بدون آنکه مقتضیات تاریخی، اجتماعی و فرهنگی ایران در این سیاستها لحاظ شوند، به صورت کاربست غیرانتقادی به ‌کار رفته‌اند.