نقش سایه در تعدیل عوارض ناشی از تنش خشکی بر فیزیولوژی نونهال بنه (Pistacia atlantica)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
2 دانشیار، گروه جنگلشناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران
3 استادیار پژوهش، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
4 استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
5 دانشیار پژوهش، گروه مهندسی بیوتکنولوژی، دانشکده مهندسی انرژی و فناوریهای نوین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22092/ijfpr.2017.111780چکیده
این پژوهش با هدف بررسی نقش سایه در تعدیل عوارض ناشی از تنش خشکی بر فیزیولوژی نونهالهای بنه (Pistacia atlantica Desf.) در تابستان 1395 و در ایستگاه تحقیقات البرز کرج انجام شد. نونهالهای بنه در شرایط تیمارهای تنش خشکی (در سه سطح فاقد تنش، تنش متوسط و تنش شدید) و سایبان مصنوعی (در سه سطح فاقد سایه، سایه کم و سایه متوسط) در قالب طرح کرتهای خردشده با پایه بلوکهای کامل تصادفی قرار گرفتند. پس از گذشت یک ماه، مشخصههای فیزیولوژی برگ شامل محتوای نسبی آب، محتوای قندهای محلول و پرولین، غلظت رنگیزههای گیاهی، فعالیت آنزیم کاتالاز و نرخ نشت الکترولیت اندازهگیری شدند. تنش خشکی باعث کاهش شدید محتوای نسبی آب و غلظت کلروفیل کل، a و b برگ شد. در مقابل، سایه با تعدیل تنش خشکی، مقدار مشخصههای مذکور را بهطور معنیداری افزایش داد. تنش خشکی باعث تحریک مکانسیمهای مقاومت در نونهالهای بنه شد و محتوای پرولین، کاروتنوئید و فعالیت آنزیم کاتالاز افزایش معنیداری پیدا کردند، اما سایه باعث کاهش معنیدار این مشخصهها و همچنین نسبت کلروفیل a/b شد. برهمکنش سایه و تنش خشکی بر مشخصههای کلروفیل a و فعالیت آنزیم کاتالاز معنیدار بود و تیمارهای تنش خشکی پاسخهای متفاوتی به سایه نشان دادند. بهطور کلی، نتایج این پژوهش حاکی از نقش مثبت سایه در تعدیل تنش خشکی بر نونهالهای بنه بود.
