اثر تغییرات فصلی بر برخی خصوصیات شیمیایی خاک جنگلی (مطالعه موردی: جنگل‌های مریوان)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جنگل داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان و مرکز پژوهش و توسعه جنگل‌داری زاگرس شمالی، سنندج، ایران

3 استادیار، گروه جنگل‌داری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان و مرکز پژوهش و توسعه جنگل‌داری زاگرس شمالی، سنندج، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2017.111786
چکیده

خاک یکی از اجزای مهم اکوسیستم جنگل به‌شمار می­رود و شناخت کیفیت خاک که یکی از شاخص­‌های آن ویژگی­‌های شیمیایی و فرآیند تغییرات آن است، می­‌تواند به‌عنوان راهنمایی برای تحلیل سلامت اکوسیستم جنگل مورد استفاده قرار گیرد. در این پژوهش با هدف بررسی تأثیر تغییرات فصلی بر ویژگی­‌های شیمیایی خاک سطحی در جنگل­‌های مریوان، نمونه­‌برداری در طول یک­سال در طی چهار نوبت با فاصله سه ماه (فروردین، تیر، مهر و دی) انجام شد. در هر فصل، پنج نمونه ترکیبی و در مجموع 20 نمونه برداشت شد. نمونه­‌ها برای اندازه­‌گیری مقدار کربن، نیتروژن، فسفر، اسیدیته، هدایت الکتریکی، پتاسیم، کلسیم و منیزیم مورد تجزیه قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده­‌ها با استفاده از تجزیه واریانس یک‌طرفه و آزمون دانکن انجام شد. براساس یافته­‌های این پژوهش، بیشترین مقدار کربن آلی، نیتروژن کل و فسفر قابل جذب در فصل تابستان به‌ترتیب 10/70 درصد، 0/59 درصد و 44/70 میلی­‌گرم بر کیلوگرم و کمترین مقدار آن‌ها در فصل زمستان به‌ترتیب 8/01 درصد، 0/20 درصد و 39/05 میلی­‌گرم بر کیلوگرم بود. درصد کربن آلی و فسفر اختلاف معنی­‌داری را در فصل‌های مختلف سال نشان نداد، اما اختلاف مقدار نیتروژن خاک در طی زمان معنی‌­دار بود. همچنین، تأثیر زمان بر مقدار اسیدیته و منیزیوم در سطح اطمینان 99 درصد و بر هدایت الکتریکی و کلسیم در سطح اطمینان 95 درصد معنی‌­دار بود، اما تغییرات پتاسیم بسیار اندک بود و اختلاف معنی‌­داری را نشان نداد.