تأثیرپذیری متغیرهای کمی برگ زبان‌گنجشک (Fraxinus rotundifolia) از برخی آلاینده‌های شهری

نویسندگان

1 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استاد پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/ijfpr.2017.109772
چکیده

آلودگی هوا و گاز‌‌های آلوده‌کننده به‌عنوان یکی از عامل‌های تهدیدکننده و تأثیرگذار بر سلامتی انسان‌ها و گیاهان در شهرها به‌شمار می‌آیند. از آن‌جایی‌‌که زندگی انسان‌ها در گرو زنده‌مانی و پایداری گیاهان است، بررسی اثرات مختلف آلودگی که به اشکال مختلف در گیاهان بروز می‌کند و می‌تواند در مدیریت و حفظ فضای سبز و پوشش گیاهی مناطق شهری تأثیرگذار باشد، الزامیست. پژوهش پیش‌رو با هدف بررسی اثر گازهای آلاینده شهری شامل NO2، SO2 و O3 بر متغیرهای کمی برگ زبان‌گنجشک (Fraxinus rotundifolia Mill.) در تهران انجام شد. هفت منطقه مطالعاتی با توجه به ویژگی‌های ارتفاعی، ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوا و هواشناسی انتخاب شده و متغیرهای سطح برگ، سطح ویژه برگ، وزن تر و خشک، درصد رطوبت برگ، کشش برگ و ضخامت برگ گیاه اندازه‌گیری شدند. بررسی داده‌های کمی با استفاده از آنالیز همبستگی و t مستقل انجام شد. نتایج همبستگی بیانگر کاهش مقدار وزن خشک و سطح برگ با افزایش آلودگی بود. در بین هفت منطقه مطالعاتی، بررسی‌ها حاکی از تفاوت معنی‌دار آلودگی و عدم تفاوت معنی‌دار پارامتر‌های اقلیم و خاک بین دو منطقه آزادی و سرخه‌حصار بود. نتایج نشان داد که با افزایش آلودگی همه متغیر‌های کمی برگ دارای تفاوت معنی‌دار شدند و مقادیر تمامی پارامتر‌ها به‌جز ضخامت برگ در منطقه آلوده‌تر نسبت به منطقه دیگر کمتر بود.