ظهور و دگرگونی جریانهای اسلامگرا: مروری بر رویکردها و نظریهها
نویسندگان
1 عضو هیات علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی
doi
10.30497/pk.2005.70چکیده
چکیدهبه دنبال گسترش فعالیتهای اسلامگرایانه در منطقة خاورمیانه از ابتدای دهة 1980م. نظریهپردازیهای فراوانی برای توصیف و تبیین این پدیده صورت گرفت. موج بعدی مطالعات در این زمینه، از اوائل دهة 1990م. و در پی دگرگونیهایی که جریانهای اسلامگرا تجربه کردند، آغاز شد. هدف تحلیلگران مسائل اسلامگرایی آن بود که چگونگی و چرایی گسترش و سپس، دگرگونی این پدیده را به ویژه در منطقة خاورمیانه و شمال آفریقا درک کنند. مقاله حاضر تلاش میکند که با شناسایی این نظریات و ویژگیهای هر یک، آنها را بر اساس نوع رویکردشان در بررسی پدیدة اسلامگرایی تقسیمبندی کند. بر این اساس، چهار عنوان «رویکرد اندیشهای»، «رویکرد تاریخی و جامعهشناختی»، «رویکرد منطقهای- بینالمللی» و «رویکرد ترکیبی» پیشنهاد شده است و سپس، نوشتهها و دیدگاههای صاحبنظران این حوزه در زیر سه عنوان نخست جای گرفتهاند. این مقاله گرچه حالت توصیفی دارد، میتواند مبنایی برای شناخت و تمایز نظریات موجود از یکدیگر و رابطة احتمالی آنها با یکدیگر باشد.
