عوامل ایجاد ادوار تجاری در اقتصاد ایران طی سالهای (1387-1349)
نویسندگان
1 استادیار اقتصاد دانشگاه بجنورد
2 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه اصفهان
3 استاد اقتصاد دانشگاه اصفهان
4 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه اصفهان
doi
10.22096/esp.2011.26185چکیده
این مقاله با استفاده از الگوی عرضه - تقاضای کل و تجزیه واریانس به دست آمده از آن، به علل و شناخت متغیرهای مهم در ایجاد و شکلگیری ادوار تجاری در ایران طی سالهای (1387-1349) پرداخته است. نتایج حاصل از تجزیه واریانس الگوی عرضه - تقاضای کل، نشان میدهد که تولید ناخالص داخلی در توجیه بیثباتی خود بیشترین مقدار را در طول دوره داشته است. این امر نشان میدهد که علت اصلی بروز چرخههای تجاری در ایران ناشی از مؤلفههای اصلی تولید ناخالص داخلی همچون سرمایهگذاری، مصرف، تراز تجاری و مخارج دولتی است. در کنار این امر، قیمت نفت اوپک و نوسانهای ناشی از آن، تأثیر خود را از طریق تراز تجاری، رابطه مبادله و نرخ ارز نیز به جا گذاشته است. همچنین نتایج حاصل از بررسی ضریب همبستگی متقابل تولید ناخالص داخلی با متغیرهای تأثیرگذار بر آن، نشان میدهد که سطح قیمت و پول متغیرهای همجهت و همزمان با تولید ناخالص داخلی هستند ولی متغیر رابطه مبادله متغیری پسرو با تولید ناخالص داخلی و متغیر نرخ ارز متغیر خلاف جهت و متغیر پیشرو با تولید ناخالص داخلی است.