فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از پژوهش پیش‌رو، بررسی تأثیر باکتری‌های محرک رشد بر صفات رویشی (ارتفاع، قطر یقه، وزن خشک اندام زمینی و هوایی، زی‌توده خشک کل نونهال و شاخص کیفیت نونهال) و غلظت عناصر غذایی (نیتروژن، فسفر، پتاسیم، آهن و روی) در برگ نونهال‌های فندق (Corylus avellanaL.) بود. در شرایط نهالستان، تأثیر سه نوع باکتری Pseudomonas putida، Bacillus subtilis و Enterobacter cloacae به‌صورت مجزا و ترکیبی به‌مدت هفت ماه بر نونهال‌های فندق در گلدان‌های پلی‌اتیلنی حاوی خاک اتوکلاوشده بررسی شد. بر اساس نتایج، بیشترین اندازه ارتفاع، قطر یقه و سطح برگ به‌ترتیب با 26/88 سانتی‌متر، 7/17 میلی‌متر و 23/87 سانتی‌متر مربع و بیشترین غلظت نیتروژن (2/81 درصد) در تلقیح ترکیبی سه باکتری مشاهده شد. بیشترین وزن خشک ریشه، حجم ریشه، وزن خشک اندام هوایی، زی‌توده خشک کل نونهال، شاخص کیفیت نونهال و بیشترین غلظت فسفر با تلقیح مجزای باکتری P. putida به‌دست آمد. بیشترین مقدار غلظت آهن و روی به‌ترتیب در تلقیح با باکتری B. subtilis و P. putidaمشاهده شد. در حالت کلی، با توجه به تأثیر مثبت باکتری‌های محرک رشد در جذب عناصر غذایی، افزایش رشد قطری، ارتفاعی و شاخص‌های ریخت‌شناسی دیگر، به‌ترتیب باکتری‌های P. putida، B. subtilis و E. cloacae برای تلقیح نونهال‌های فندق توصیه می‌شوند. درحقیقت، تجهیز ریشه نونهال‌ها با باکتری‌های محرک رشد (مهندسی ریشه) می‌تواند راهکاری مناسب برای تولید نهال سالم و قوی در نهالستان و همچنین افزایش موفقیت نهال‌کاری در رویشگاه‌های آشفته و تخریب‌یافته این گونه باشد.