Human Figure Iconology is Two Pieces of Textile from Sassanid Era (With Images of the King’s Battle and the Tree of Life)
نویسندگان
1 دانشگاه لرستان
2 دانشگاه شاهد
doi
10.22055/pyk.2019.15359چکیده
آثار هنری در طول قرون متمادی نمایشگر فرهنگ، باورها و عقاید هر قوم بوده و با تاریخ هنر اقوام پیوندی ناگسستنی دارد. آنچه از دوره ساسانی برجایمانده به دلیل وقایع سیاسی، دینی و اقتصادی این دوره اهمیت ویژهای دارد و تفسیر این آثار کمک میکند تا هر چه بیشتر با رمز و رازهای نهفته این دوره آشنا شد. بیشترین مشخصه هنر ساسانی نقوش تزئینی آن است و یکی از تجلیات این نقوش در منسوجات ساسانی است. مسئلهای که مطرح میگردد این است که چه لایههای معنایی آشکار و پنهانی در نقوش پارچههای ساسانی وجود دارد. ازاینرو ضروری مینماید که این هنر، با رویکردهای جدیدی که در حوزه نقد هنری و زیباییشناسی مطرح است، مورد تحلیل قرار بگیرد. یکی از رویکردهایی که برای بررسی محتوای متون تصویری غالباً سودمند است، رویکرد آیکونولوژی است. با این حساب، مقاله حاضر با هدف تعمیق در نمادها و نشانههای پارچههای آن روزگار به واکاوی لایههای معنایی آنها پرداخته است. این تحقیق به شیوه کیفی انجام پذیرفته است و گردآوری اطلاعات بر اساس شواهد بصری و بهصورت اسنادی (کتابخانهای) به سرانجام رسیده است. برای نیل به این مقصود، مقاله حاضر بهدنبال این پرسش است: «لایههای معنایی آشکار و پنهان نقوش انسانی در دو قطعه پارچه ساسانی با تصویر جنگ شاهی و درخت زندگی براساس رویکرد آیکونولوژی چیست؟». نتایج حاصل از این پژوهش که در آن به شیوه توصیفی- تحلیلی، دو قطعه از پارچههای دوره ساسانی را طبق الگوی آیکونولوژی خوانش و در مراحل سهگانه آن مورد بررسی قرار داده است، نشان میدهد نقوش موجود در پارچههای ساسانی ریشه در اندیشه مذهب رسمی و حاکمیت سیاسی دارد و حاکی از ایدئولوژی آنان در اداره حکومت و کسب مشروعیت برای آن است.
