فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به نقش مهم بازارهای مالی در رشد و توسعه کشورها پژوهشگران و اقتصاددانان سال‌های سال است که جذب موضوعات مختلف مربوط به بازارهای مالی، به‌خصوص کارایی شده‌اند؛ زیرا بازارها در صورتی به‌نحو مناسب عمل می‌کنند که کارا باشند. در ایران پژوهش‌های زیادی در رابطه با کارایی بازار بورس اوراق بهادار صورت گرفته است؛ اما با اینکه بیش از یک دهه از راه‌اندازی بازار قراردادهای آتی سکه در بورس کالا گذشته، پژوهش دانشگاهی درخور توجهی دربارۀ کارایی این بازار انجام نشده است. بازار قراردادهای آتی سکه که به‌منظور یکسان‌سازی معاملات طلا، جلوگیری از معاملات موهوم و رواج سکه‌های تقلبی و پوشش ریسک ناشی از نوسانات قیمت در سال 1387 تأسیس شد، به شفافیت اطلاعات، کشف قیمت مؤثر و جذب بخشی از سرمایه و پس‌اندازهای سرگردان اقتصاد کمک می‌کند؛ اما معاملات این بازار در بورس کالا به دلیل نوسانات شدید قیمت سکه در سال ۱۳۹۷ متوقف شد.  بنابراین، هدف مطالعۀ حاضر این است که با استفاده روش‌های اقتصادسنجی و آزمون‌های لازم، کارایی بازار آتی سکه طلای ایران را در حدود یک دهه فعالیت بررسی کند. در پژوهش حاضر، کارایی ۳۵ روز قبل از سررسید به‌صورت جداگانه در قالب ۳۵ مدل بررسی شده است. نتایج نشان دادند برای کارایی بلندمدت بازار که با استفاده از روش حداقل مربعات خطی (OLS) بررسی شده، محدودیت‌های لازم در سطح خطای ۵ درصد برقرار بوده است و تمام مدل‌ها دارای کارایی بلندمدت‌اند. همچنین، برای کارایی کوتاه‌مدت نیز که در قالب الگوی تصحیح خطا (ECM) بررسی شده، محدودیت‌های لازم برای تمام مدل‌ها به استثنای مدل ۲۵ تا ۲۸ روز قبل از سررسید در سطح خطای ۵ درصد رد نشده است و این مدل‌ها در کوتاه‌مدت نیز کارا هستند؛ بنابراین، به‌طور کلی کارایی بازار آتی سکه طلا ایران در یک دهه فعالیت رد نشده است.