فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این پژوهش قصددارد که ساختار علمی حوزه آینده‌پژوهی را از سال 1378 تا 1402 با استفاده از تکنیک‌های کتابسنجی ارائه کند تا خوشه‌های اصلی پژوهشی را شناسایی کرده و موضوعات کلیدی در هر خوشه، مسیر تحول خوشه‌ها در این حوزه و شکاف‌های موجود بین حوزه‌های پژوهشی را ارائه دهد. روش: با استفاده از فنون کتابسنجی و تحل هم‌رخدادی واژگان تعداد 690 مدرک از پایگاه استنادی پایش علم و فناروی جهان اسلام(ISC) استخرج گردید تا روند پژوهش‌های مربوط به آینده‌پژوهی در بازه زمانی 25 سال گذشته را شناسایی کند. از تحلیل خوشه‌ای و نمودار راهبردی برای ترسیم ساختاری مفهومی پژوهش‌های حوزه آینده‌پژوهی استفاده شده است.یافته‌ها: یازده خوشه در حوزه آینده‌پژوهی شامل: مبانی آینده‌نگاری (1)، آینده‌نگری و مهدویت (2)، روش‌ها و فنون آینده‌پژوهی (3)، آینده‌نگری در شهرسازی (4)، پیشران‌های حکمرانی شهری (5)، سناریوسازی و رسانه (6)، آینده‌نگری و امنیت ملی (7)، آینده‌پژوهی در آموزش عالی (8)، آینده‌پژوهی و امنیت (9)، سناریونگاری (10)، برنامه‌ریزی و توسعه روستایی (11)، شناسایی شدند. علاوه‌براین، با تحلیل محتوای مقالات، موضوعات نوظهور در حوزه آینده‌پژوهی شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش به پژوهشگران کمک خواهد کرد تا درک جامعی از مفهوم آینده‌پژوهی داشته و محورهای آینده پژوهش در این حوزه را شناسایی کنند.