فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی دقیق توسعه توده در طول زمان به دقت مدل‌های قطر- ارتفاع وابسته است. در پژوهش پیش‌رو قابلیت به‌کارگیری مدل‌های مختلف قطر- ارتفاع برای برآورد دقیق ارتفاع درختان ممرز (Carpinus betulus L) در توده‌های ناهمسال آمیخته نامنظم در بخشی از سری‌های یک و دو جنگل شصت‌کلاته گرگان ارزیابی شد. 308 قطعه‌نمونه دایره‌ای‌شکل به‌مساحت 10 آر و به‌روش تصادفی- منظم به‌ابعاد شبکه 200×150 متر و با شدت 33/3 درصد در جنگل مورد مطالعه پیاده شد. در تمام قطعات نمونه، مشخصه‌های گونه، قطر برابر سینه و ارتفاع تمام درختان ممرز با قطر برابر سینه بیشتر از 12/5 سانتی‌متر اندازه‌گیری و ثبت شد. درمجموع 2177 جفت مشاهده قطر- ارتفاع اندازه‌گیری و ثبت شد که 75 درصد (1631 درخت) در فرآیند مدل‌سازی و 25 درصد (546 درخت) برای ارزیابی مدل‌های برآوردی استفاده شدند. با استفاده از 18 مدل رگرسیونی غیرخطی، ارتباط بین ارتفاع به‌عنوان متغیر وابسته و قطر به‌عنوان متغیر مستقل بررسی و تجزیه و تحلیل شد. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که نتایج معیارهای ارزیابی مدل، تفاوت زیادی با یکدیگر نداشتند و ازنظر آماری به‌جز مدل پرودان، تفاوت معنی‌داری بین مقادیر برآوردشده با استفاده از مدل‌های مختلف و مقادیر واقعی در سطح اطمینان 95 درصد وجود نداشت. همچنین چهار مدل رگرسیونی غیرخطی هایپربولیک، راتکوفسکی، چاپمن- ریچارد و ویبول با درصد مجذور میانگین مربعات خطای به‌ترتیب 91/12، 92/12، 01/13 و 01/13 درصد و درصد اریبی به‌ترتیب 21/0، 21/0، 22/0 و 22/0 درصد، نتایج مشابه و نزدیک به‌هم داشتند و توانایی خوبی برای برآورد ارتفاع درختان ممرز با دقت مناسب داشتند. این مدل‌ها می‌توانند در برآورد ارتفاع درختان ممرز درصورت تأیید و تکرار این نتایج در مناطق جنگلی دیگر شمال ایران، در جنگل‌های پهن‌برگ استفاده شوند.