فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: استفاده از الوار لایه‌ای Laminated Veneer Lumber (LVL) به‌عنوان یکی از فراورده‌های نوین چوبی، امکان بهره‌برداری از گونه‌های سریع‌الرشد مانند Populous nigra را فراهم کرده و نقش مهمی در کاهش فشار بر جنگل‌های طبیعی دارد. باوجود مزایای متعدد، محدودیت اصلی LVL، حساسیت آن به تغییرات رطوبتی و کاهش نسبی دوام در شرایط محیطی است. در سال‌های اخیر توجه ویژه‌ای به افزودنی‌های نوین برای بهبود خواص این محصول شده است. در همین راستا، پودر تایر ضایعاتی به دلیل ماهیت هیدروفوبیک و ساختار پلیمری خود به‌عنوان فیلری جایگزین برای مواد سنتی مانند آرد گندم پیشنهاد گردیده است. این مطالعه باهدف بررسی اثر اندازه ذرات (۴۰، ۶۰ و ۸۰ مش) و درصد مصرف پودر تایر ضایعاتی (۱۰، ۲۰ و ۳۰ درصد) بر خواص مکانیکی و فیزیکی LVL صنوبر تبریزی انجام شد.مواد و روش:‌ برای انجام این پژوهش، دو اصله درخت صنوبر تبریزی (Populous nigra) دوازده‌ساله برداشت و پس از پوست‌کنی و لایه‌برداری، لایه‌هایی به ضخامت ۲/۲ میلی‌متر تهیه شد. لایه‌ها تا رسیدن به رطوبت حدود ۵ درصد در خشک‌کن هوایی نگهداری گردید. به‌منظور آماده‌سازی چسب، رزین فنول ‌فرم‌آلدهید محلول در متانول بدون افزودنی انتخاب شد و پودر تایر ضایعاتی حاصل از بازیافت تایرهای فرسوده در کارخانه به سه اندازه ذرات (۴۰، ۶۰ و ۸۰ مش) آسیاب و جداسازی گردید. این پودر به نسبت‌های ۱۰، ۲۰ و ۳۰ درصد بر اساس وزن خشک رزین به مخلوط چسب افزوده شد. نمونه‌های شاهد با استفاده از رزین حاوی ۲۰ درصد آرد گندم به‌عنوان فیلر تهیه گردید. درمجموع ۲۷ پنل آزمایشی (۹ تیمار در سه تکرار) و سه پنل شاهد ساخته شد. فرایند پرس در دمای ۱۸۰ درجه سانتی‌گراد، فشار ۳۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع و زمان ۸ دقیقه انجام شد. برای سنجش مقاومت خمشی و مدول‌الاستیسیته طبق استاندارد EN 310، واکشیدگی ضخامت و جذب آب طبق EN 317 و مقاومت نگهداری پیچ و میخ طبق ASTM D 1037 استفاده شد. طرح آماری مورد استفاده کاملاً تصادفی بود و تجزیه واریانس برای داده‌ها انجام شد. تفاوت میانگین‌ها با آزمون چند دامنه‌ای توکی در سطح ۹۵ و ۹۹ درصد بررسی گردید. نتایج: نتایج نشان داد که حضور پودر تایر ضایعاتی تأثیر معناداری بر خواص فیزیکی و مکانیکی LVL صنوبر تبریزی دارد. مقاومت خمشی در تمامی تیمارهای حاوی پودر تایر نسبت به نمونه شاهد کاهش یافت، اما تفاوت آن در سطوح ۲۰ و ۳۰ درصد مصرف پود تایر نسبت به ۱۰ درصد کمتر بود. مدول‌الاستیسیته نیز روند مشابهی داشت، تیمارهای با ذرات ریزتر (۶۰ و ۸۰ مش) عملکرد بهتری نسبت به ذرات درشت‌تر (۴۰ مش) داشتند. در مورد مقاومت نگهداری پیچ و میخ، اثر متقابل دو عامل اصلی مشخص شد، به‌طوری‌که بهترین نتایج در ترکیب ۲۰ درصد مصرف پودر تایر و مش ۸۰ مشاهده گردید، درحالی‌که ضعیف‌ترین نتایج مربوط به ۱۰ درصد مصرف پودر تایر و ذرات ۴۰ بود. در بخش خواص فیزیکی، یافته‌ها حکایت از آن داشت که افزودن پودر تایر توانست میزان جذب آب و واکشیدگی ضخامت را به شکل محسوسی کاهش دهد. تیمارهای با ۳۰ درصد مصرف پودر تایر و مش ۸۰ کمترین جذب آب را داشتند و تیمارهای ۲۰ درصد مصرف پودر تایر و ذرات با مش 60 و 80  کاهش چشمگیری در واکشیدگی ضخامت نشان دادند. به‌طورکلی، داده‌ها نشان دادند که ذرات ریزتر و درصد مصرف بالاتر می‌توانند ثبات ابعادی و مقاومت رطوبتی LVL را به‌طور مؤثر بهبود دهند.نتیجه‌گیری: براساس یافته‌ها، استفاده از پودر تایر ضایعاتی در رزین فنول ‌فرم‌آلدهید می‌تواند به‌عنوان رویکردی پایدار در تولید LVL صنوبر تبریزی مطرح شود. اگرچه خواص مکانیکی نمانند مقاومت خمشی اندکی کاهش یافت، اما مدول‌الاستیسیته و مقاومت اتصالات در شرایط بهینه حفظ شدند. از سوی دیگر، بهبود خواص فیزیکی مانند کاهش جذب آب و واکشیدگی ضخامت احتمالاً نتیجه تعامل مثبت بین پودر تایر و ماهیت آب‌گریز چسب فنول ‌فرم‌آلدهید است؛ بنابراین، کاربرد پودر تایر در فرمولاسیون چسب می‌تواند ضمن کمک به بازیافت ضایعات تایر، رویکردی مؤثر برای بهبود پایداری و توسعه اقتصاد چرخشی در صنعت چوب مهندسی‌شده باشد.