تعیین اثر بازخورد بر منابع عصبی مولفه‌ی P300

نویسندگان

1 استادیار، گروه جراحی مغز و اعصاب، بیمارستان کودکان مفید، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران ، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی کامپیوتر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات، دانشکده‌ی مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22041/ijbme.2019.104838.1457
چکیده

نتایج تحقیقات پیشین حاکی از تاثیر یادگیری (پاداش/تنبیه) روی ویژگی‌های پتانسیل وابسته به رویداد P300 است. در این تحقیق با اعمال الگوریتم‌های مکان‌یابی روی مولفه‌ی P300 استخراج شده از کانال‌ها، تاثیر بازخورد در منابع مغزی مولفه‌ی P300 به صورت دقیق‌تری اندازه‌گیری شده است. در این راستا، سیگنال‌های EEG از 30 فرد سالم در هنگام انجام آزمون‌های دیداری و شنیداری با استفاده از 30 الکترود سطحی (از جنس نقره) در سه فاز شروع (30 دقیقه)، بازخورد (90-60 دقیقه) و پایان (30 دقیقه) ثبت شده است. تعداد محرک‌های دیداری و شنیداری برای تمامی افراد در فاز بازخورد به صورت یک‌سان اعمال شده تا شرکت کنندگان بتوانند محرک‌های دیداری و شنیداری را شناسایی کنند. در این فاز، شرکت کنندگان برای پاسخ‌های نادرست جریمه شده به طوری که به ازای هر پاسخ نادرست، چهار آزمون دیگر به این فاز اضافه می‌شود. سپس الگوهای P300 با استفاده از میانگین‌گیری گسترده‌ی زمانی روی تمامی افراد استخراج شده است. در ادامه از الگوریتم‌های مکان‌یابی استاندارد توموگرافی الکترومغناطیس با رزولوشن پایین (sLORETA) و sLORETA کاهش دهنده برای تخمین فعالیت منابع مغزی P300 استفاده شده است. نتایج حاصل از تحلیل منابع مولفه‌ی P300 بازخورد، حاکی از افزایش معنی‌دار و قابل توجه تغییرات، به خصوص در نواحی آهیانه‌ای-خلفی راست (نواحی ارتباطی ثانویه) در منابع مولفه‌ی P300 بازخورد در مقایسه با منابع مغزی مولفه‌ی P300 تحریک در آزمون دیداری است اما این اختلاف در آزمون شنیداری معنادار نمی‌باشد. اختلاف بین آزمون دیداری و شنیداری این فرضیه را تایید می‌کند که شرکت کنندگان اشتباه پاسخ دادن در آزمون‌های شنیداری را محتمل دانسته و با اطمینان بیش‌تری به آزمون‌های دیداری پاسخ داده‌اند.