فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی عوامل مداخله‌گر مؤثر در شکل‌گیری سیاست‌های مهاجرتی ایران و پاکستان در برابر مهاجرین افغانستانی انجام شده است. هدف آن شناسایی شباهت‌ها و تفاوت‌های بنیادین در رویکردهای دو کشور نسبت به این مهاجرین است.روش‌شناسی: این مطالعه با استفاده از روش تطبیقی و مبتنی بر تحلیل اسناد رسمی، داده‌های کتابخانه‌ای و مرور متون پژوهشی موجود انجام شده است. چارچوب نظری این پژوهش نیز بر پایه بهره‌گیری از «نظریه سیاست‌های مهاجرتی» شکل گرفته است.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد سیاست‌های مهاجرتی ایران در قبال مهاجرین افغانستانی، برآیندی از ترکیب عوامل ژئوپلیتیکی، راهبردهای رهبران جمهوری اسلامی، آموزه‌های قانون اساسی، نقش اقتصادی آنان در بازار کار، تأثیر تحریم‌ها و چالش‌های نهادی است. در پاکستان، این سیاست‌ها عمدتاً تحت تأثیر ملاحظات امنیتی منطقه‌ای، رقابت‌های ژئوپلیتیکی، محدودیت‌های قانونی و فشارهای بین‌المللی شکل گرفته‌اند. در هر دو کشور، فقدان یک نهاد مرکزی و هماهنگ، از مهم‌ترین موانع تحقق سیاست‌های مهاجرتی پایدار و کارآمد محسوب می‌شود.نتیجه‌گیری: تحلیل تطبیقی نشان می‌دهد که سیاست‌های مهاجرتی ایران و پاکستان، بازتاب تعامل متغیرهای ساختاری، ارزشی و بین‌المللی‌اند. بازشناسی این عوامل مداخله‌گر، امکان طراحی سیاست‌هایی متوازن، انسانی‌تر و متناسب با اقتضائات منطقه‌ای را فراهم می‌سازد.