کنشگری ایران در مقابله با شکل گیری نظم آمریکا محور در جنوب غرب آسیا(دوره مورد مطاله: 2020-2010)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

2 دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

doi
10.30479/psiw.2025.21602.3394
چکیده

هدف: هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی جایگاه کنشگری ایران در نظم جنوب غرب آسیا پس از ناآرامی‌های 2010 است. بدین ترتیب، ابتدا نقش بازیگران درونی و فرامنطقه‌ای در نظم جنوب غرب آسیا به صورت مختصر بیان خواهد شد. سپس کنشگری ایران برای تغییر نظم هژمونیک منطقه (آمریکامحور) مورد تحلیل قرار می‌گیرد. روش: نظریه‌های مختلف علمی در انتخاب شیوه و روش تحقیق برای شناخت موضوعات تاثیر گذارند. بر این اساس، در پژوهش حاضر متناسب با نظریه نظم هژمونیک و چالشگری برای آن، روش پژوهش کیفی، و توصیفی-تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات نیز اسنادی و استفاده از اسناد فارسی و انگلیسی مرتبط با موضوع است.نتیجه: نظم جنوب غرب آسیا پس از ناآرامی‌های 2010 وارد مرحله نوینی شده است. در شکل‌گیری این نظم، قدرت‌های بیرونی با حضور در منطقه و حمایت‌ از دولت‌های متحد خود مانع ایجاد نظم منطقه‌ای درون‌زاد شده‌اند. بازیگران عمده درون ‌منطقه‌ای نیز با رقابت‌های خود زمینه حضور قدرت‌های بیرونی را فراهم کرده‌اند. نظم جنوب غرب آسیا بعد از ناآرامی‌ها از دوقطبی آمریکامحور (بلوک دول محافظه‌کار به رهبری عربستان) و مقاومت ( به رهبری ایران)، با ظهور و بروز قطب طرفدار نظم اخوانی (ترکیه و قطر) درحال گذار به نظم سه قطبی است.