ایران، عربستان و مدیریت منازعه: محرک ها و عوامل
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد روابط بین الملل، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
2 عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.30479/psiw.2026.23072.3487چکیده
ایران و عربستان مدتها با هم تنش داشتند و این دو کشور پس از هفت سال منازعه و قطع مناسبات دیپلماتیک، در سال ۲۰۲۳ روابط خود را از سر گرفتند. پس از آن نیز، زمینههای تنش بین دو کشور وجود داشته و تهران و ریاض با موفقیت از وقوع منازعه جلوگیری کردهاند. از این رو، عوامل توافق 2023 بین ایران بیش از پیش نیازمند توجه است. با توجه به به اهمیت فوقالعاده بالای توافق حاصل شده، پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سؤال است که چه عواملی موجب تنشزدایی میان ایران و عربستان و احیای مناسبات دیپلماتیک آنها در سال ۲۰۲۳ شده است؟ پاسخ به این سوال کمک میکند که مدیریت روابط ایران و عربستان در حال حاضر نیز قابل درک شود. یافتهها حاکی از آن است که آل سعود به علت هزینههای سنگین نظامی، هزینههای متأثر از جنگ یمن، کاهش حمایت متحدان و چالشهای متأثر از تحولات منطقه، و مقامات ایران نیز به دلیل سلب همکاری و برقراری ارتباط با کشورهای عرب و مسائل امنیتی از وضعیت منازعهآمیز جاری به ستوه آمده بودند. همچنین، گرایش شدید بن سلمان برای تحقق سند چشمانداز ۲۰۳۰ و در مقابل، تلاش ایران برای ترمیم اقتصاد تحریمزدهاش منافع دو کشور را در عرصه سیاست خارجی به یکدیگر نزدیکتر ساخته و آنان را برای نشستن پشت میز مذاکرات مصمم کرده بود. در نهایت، با ورود چین به فرایند مذاکرات و اقدامات موفقیتآمیز میانجیگرایانهاش، تلاشهای دیپلماتیک کشورها به ثمر نشست.
