فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: چوب به‌عنوان یک ماده طبیعی و تجدیدپذیر علاوه بر مزایای متعدد دارای برخی از معایب مانند تخریب آن در برابر شرایط بیرونی و بی‌ثباتی ابعادی به‌عنوان تابعی از نوسان رطوبت نسبی در محیط اطراف خود است. تیمار حرارتی می­تواند باعث بهبود پایداری ابعادی چوب و فراورده­های چندسازه چوبی از قبیل تخته خرده‌چوب، تخته فیبر و تخته تراشه جهت‌دار شود؛ زیرا تیمار حرارتی سبب تغییر شیمیایی چوب ازجمله کاهش همی‌سلولز و تعداد گروه­های هیدروکسیل می­گردد. هدف اصلی این تحقیق، ارزیابی ویژگی­های فیزیکی و مکانیکی تخته خرده چوب ساخته شده از سرشاخه درختان باغی - خرده چوب صنعتی تیمار شده با بخار آب بود. مواد و روش­ها: خرده­چوب صنعتی از شرکت صنعت چوب شمال تهیه شد. از نسبت اختلاط خرده چوب به سرشاخه درختان باغی در سطح 70 : 30 استفاده شد. تیمار حرارتی خرده­های چوب در دمای 180 درجه سانتی‌گراد و در سه سطح زمان (15، 30 و 45 دقیقه) انجام شد. از رزین اوره فرم­آلدهید به میزان 10 درصد وزن خشک ماده اولیه و از کلرید آمونیوم به‌عنوان هاردنر به میزان 2 درصد وزن خشک رزین استفاده شد. پس از فرایند تیمار حرارتی و مخلوط کردن مواد اولیه با یکدیگر، کیک خرده چوب در دمای 160 درجه سانتی‌گراد به مدت زمان 5 دقیقه تحت پرس گرم قرار گرفت. برای انجام آزمون­های فیزیکی و مکانیکی از استانداردهای اروپایی مجموعه EN استفاده شد. خصوصیات فیزیکی و مکانیکی تخته­ها با استفاده از آنالیز واریانس در سطح اطمینان 95 درصد مورد تجزیه‌وتحلیل آماری قرار گرفت. نتایج: نتایج نشان داد که تخته­های ساخته شده از خرده چوب­­های تیمار شده با زمان 45 دقیقه دارای بیشترین مقاومت خمشی، مدول‌الاستیسیته و چسبندگی داخلی بودند؛ زیرا در اثر اعمال تیمار حرارتی، لیگنین نرم و منشعب شده و نسبت کریستالیته سلولز بیشتر شده و مقاومت­های تخته بهبود پیدا کرده است. واکشیدگی ضخامت و جذب آب تخته­ها نیز با افزایش مدت زمان تیمار در حد معنی‌داری بهبود پیدا کرد. دلیل اصلی پایداری ابعاد را می­توان به کاهش مقدار همی­سلولزهای چوب و گروه­های هیدروکسیل موجود در چوب نسبت داد. نتیجه ­گیری: با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، تیمار حرارتی به‌طور معنی­داری پایداری ابعاد تخته­ها را افزایش داد. مقاومت خمشی، مدول‌الاستیسیته و چسبندگی داخلی در نمونه­های تیمارشده بیشترین مقدار را داشت. در مقایسه با خواص تخته­های تولید شده با استاندارد EN، تخته­های تیمار شده با مدت زمان 30 و 45 دقیقه می­توانند برای تخته­های استاندارد از نوع تیپ 2، مورد استفاده قرار گیرند.