برنامهریزی سناریو در سازمان: مرور حیطهای مقالات متأخر
نویسندگان
1 گروه مهندسی صنایع و آیندهپژوهی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 کارشناسی ارشد آینده پژوهی دانشگاه اصفهان، گروه مهندسی صنایع و آیندهپژوهی، اصفهان، ایران،
doi
10.30479/jfs.2025.21398.1606چکیده
هدف: برنامهریزی سناریو، روشی سیستماتیک برای پیشبینی آیندههای جایگزین و ابزاری مهم برای سازمانها در مواجهه با عدم قطعیت و تصمیمگیریهای استراتژیک است. این مرور حیطهای، تصویری مقدماتی از چرایی استفاده از روش سناریو، تعریف سناریونویسی، کارکرد های و چالش های آن و انواع تکنیک های مورد استفاده ارایه می دهد.روش: این مرور، بر اساس تحلیل ۲۶ مقاله منتخب از پایگاه داده اسکوپوس (۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳) انجام شد. اطلاعات کلیدی شامل تعاریف، روشها، مزایا و معایب و انواع سناریوها از هر مقاله استخراج شد تا الگوها و روندهای غالب در این حوزه شناسایی گردند.یافتهها: نتایج نشان میدهد برنامهریزی سناریو برای اهدافی چون تصمیمگیری استراتژیک، مدیریت ریسک و بررسی آینده سیستمهای پیچیده به کار میرود. این رویکرد شامل طیف وسیعی از روششناسیها، از جمله رویکردهای کیفی (مانند کارگاه و نظر خبرگان) و کمی (مانند مدلسازی و شبیهسازی) است. کاربردهای آن نیز حوزههای متنوعی نظیر استراتژی کسبوکار، سیاست عمومی و پایداری را در بر میگیرد.نتایج: این مرور حیطهای، تطبیقپذیری و اهمیت برنامهریزی سناریو را بهعنوان ابزاری ارزشمند برای سازمانها و پژوهشگران در مواجهه با آیندهای نامطمئن تأیید میکند. این ابزار، توانایی آمادهسازی و جهتدهی استراتژیک در شرایط پیچیده را فراهم میآورد